ادبیات خشونت را نشان می دهد، چه جنگ باشد و چه نباشد
می خواهیم در ستایش یک داستان نویس آمریکایی درباره خشم حرف بزنیم؛ درباره این که ادبیات آدم را از کجا به کجا می برد، گاهی کاری که یک داستان با یک جامعه انجام می دهد و تغییر و تحولاتی که اتفاق می افتد حتی با کلی روزنامه و فعالیت های یک حزب و جریان سازی آن شکلی مخصوص آن ها قابل مقایسه نیست...



● خوشه های خشم

همیشه این خشم در ادبیات مثل همین شاهکار جان اشتاین بک «خوشه های خشم» است، این داستان مربوط به زمانی است که کشور نویسنده را بحرانی فرا گرفته و درواقع ادبیات راهی می شود برای بیان تمام این بدبختی ها، بی پولی ها و بیچارگی ها. رمان «خوشه های خشم» در دوران رکود اقتصادی آمریکا اتفاق می افتد، کتاب داستان خانواده کشاورزی است که به دلیل رکود اقتصادی در حال مهاجرت از محل زندگی شان به جایی هستند که کار باشد و غذا، یک رمان جاده ای. در کنار این رمان، داستان «آن ها به اسب ها شلیک می کنند» هم رمانی بود تلخ درباره هویت واقعی بشر در زمانی که نه کاری هست و نه راهی برای بقا. «آن ها به اسب ها شلیک می کنند» نوشته هوراس مک کوی. یک بخش مهم از ادبیات خشونت در آمریکا، به دلیل بحران هایی که پشت سر گذاشته و هم چنین به دلیل آن جریان غرب وحشی شکل گرفت.

 

● سرخ و سیاه

در کنار این خشونتی که گفتیم خشونت جنگ و انقلاب همیشه دیدنی ترین نوع آن است. در کتاب «بدن تکه تکه شده» اعتقاد لیندا ناکلین این است که در واقع نقاشی مدرن ریشه در انقلاب فرانسه و نقاشی های واقع گرای آن دوران دارد ترسیم این پیکر های جنگجویان و انقلابیون که دست یا پای خود را از دست داده اند، کمک کرده است تا شکلی از هنر مدرن روایت شود. یکی از آن رمان هایی که برای من همیشه خیلی مهم بوده و تاثیر گذار رمان «در جبهه غرب خبری نیست» است. داستان درباره سربازان جنگی است که همه در سن پایین عازم جنگ شده اند. جایی از کتاب شخصیت اول داستان در حال نوشتن رمان است مکان آن ها را دشمن بمباران می کند و ناله او به آسمان بلند می شود و به این که من الان باید توی خانه نشسته بودم و نمایش نامه ام را می نوشتم و همه همکلاسی های من به جای این که الان هم رزم های من باشند باید دنبال مشق و درس اشان می رفتند. گاهی هم خشونتی که در آرامش شکل می گیرد از همه بدتر است. فضای داستان های کافکا همیشه پر بوده از این شکل های خشونت پنهان. یکی از آن نویسنده هایی که معمولا هر رمانی که می نویسد سر و صدای عجیبی در جهان راه می افتد، خیلی از کشورها کتابش را چاپ نمی کنند یا وقتی چاپ می کنند خیلی ممیزی می کنند، نویسنده اتریشی «الفریده یلینک» است. تاریخ ادبیات کلاسیک ما هم از این کتاب ها کم نداشته نمونه معروف اش هم «سیاحتنامه ابراهیم بیگ» است که خواندنش واقعا دل و جگر می خواهد.

 

● باشگاه مشت زنی

بهانه این هفته ما همین رمان بود. درواقع چاپ ترجمه فارسی رمان «باشگاه مشت زنی.» شاید خیلی ها فیلم اش را دیده باشند اما باور کنید رمان اش اصلا قابل مقایسه با فیلم اش نیست. باشگاه مشت زنی یکی از مهم ترین رمان های چاپ شده در دهه اخیر ادبیات آمریکاست. «چالک پالانیک» نویسنده این رمان زندگی اش کم از رمانی که نوشته نمی آورد. پالانیک رشته روزنامه نگاری خوانده و در همان دوران تحصیل اش هم روزنامه نگاری هم می کرده است. بعد از آن که درس اش تمام می شود به جای این که مثل خیلی از هم دوره ای هایش برود و در یکی از نشریات شروع به کار کند، به شمال آمریکا سفر می کند و روی خودرو های سنگین، مکانیکی می کند، فکر کنید روزنامه نگاری بخوانید وقتی درس تان تمام می شود همه چیز را رها کنید و بروید مکانیک خودرو های سنگین شوید. این یعنی زندگی! پالانیک باشگاه مشت زنی را در اوقات فراغت اش در همان دورانی که مکانیک بود نوشته است و لابد هیچ وقت فکر نمی کرد که رمان اش یک رمان شود و استودیو شرکت فاکس، فیلم اش را بخرد و از رویش یک شاهکار سینمایی بسازد و نقش «تایلر» را «براد پیت» بازی کند.

از تمام این حرف ها که بگذریم و شاهکاری که این نویسنده نوشته، باشگاه مشت زنی کتابی است درباره یک نسل، نسلی که ما هستیم. نسلی که نه جنگ بزرگی را پشت سر گذاشته و نه کشف بزرگی کرده است. ما نسل میانه ها هستیم. سراسر این رمان پر است از طغیان گری و شورش و هرج ومرج گرایی به خاطر زندگی پوچ و بی ارزشی که آدم ها در کلان شهرها سپری می کنند.

از این جور رمان ها کم پیدا می شود رمان هایی که می شود یک شب با هیجان آن را خواند و اما سال ها با داستانش زندگی کرد. باشگاه مشت زنی آدم را به این راحتی ها رها نمی کند.
 
 

به همت: مريم پورمحمدي
مسؤول ارشد سايت
مسؤول انجمن آموزشگاه ادبيات
اختصاصي‌هاي سايت (دانلود برنامه ها، عكسها و پوسترها، مصاحبه‌هاي مجيد اخشابي)
ايميل: zendegi_khazan@yahoo.com
شناسه ياهو: zendegi_khazan

0
0
0
0 نفر

0 نظر

اطلاعات
برای ارسال نظر، باید در سایت عضو شوید.