قهرمانان در شعر فارسی
قهرمانان در شعر فارسی

در تاریخ ادبیات ایران شاعران و اندیشمندان بزرگی بوده اند که در اشعار و داستان های خود به شرح حال قهرمانان پرداخته اند. بزرگان ادبیات ایران با ذکر داستان های قهرمانی در اشعار خود سیمای انسان نیکو و بزرگ را تصویر کرده اند. سیمایی که با توجه به خصوصیات و ویژگی های بارزی که این بزرگان عنوان کرده اند، می تواند نمونه ای برای شناخت قهرمانان و مردان بزرگ باشد. در زير نگاهي مختصر به خصوصیات قهرمانان در اشعار مردان بزرگ ادبیات ایران داشته ایم...



● مولوی

شیرمردان

جلال الدین محمد مولوی مهم ترین ویژگی قهرمانان را خیر رساندن به مردم می داند و در اشعار و داستان هایش درباره مدد رساندن دلاوران و قهرمانان به نکات زیبایی اشاره می کند.او به قهرمانانی که به یاری مظلومان می شتابند لقب «شیرمردان» را می دهد. مولوی می گوید این شیرمردان هر گاه صدای مظلومی را می شنوند، مانند رحمت حق برای نجات مظلوم به سوی او می شتابند.

شیرمردانند در عالم مدد

آن زمان کافغان مظلومان رسد

بانگ مظلومان ز هر جا بشنوند

آن طرف چون رحمت حق می دوند



● ناصرخسرو

قهرمان حکیم

ناصر خسرو حکمت و دانش را برای قهرمان و رهبر ضروری می داند،اما تذکر می دهد که دانش و حکمت باید با دینداری و فروتنی و کم آزاری همراه باشد.

حکمت آموز و کم آزار و نکو گو و بدانک

روز حشر این همه را قیمت و بازار و بهاست

مردم آن است که دین و هنر و جامه او

نه یکی بی هنر و فضل که دیباست



● سنایی

قهرمان دردمند

شاعر دیگری که از رهبران و قهرمانان در آثارش سروده، سنایی است. سنایی رهبران و بزرگان را افراد صاحب درد می داند و معتقد است انسانی که در اندیشه مردم و دردهایشان نیست، فاقد حس نیکخواهی و اندیشه است.

رهروان را چو درد راهبر است

آن را که درد نیست کم ز خر است



● صائب

دوری از غرور و خودبینی

در اشعار صائب آغاز جوانمردی، دلیری، قهرمانی و مردانگی گریز از خودبینی و غرور است. او انسان هایی که غرور را کنار گذاشته و از خودبینی دور شده اند را تشویق می کند و آن ها را مرد می خواند.صائب کمال مردانگی را در شکست بت خودبینی و خودخواهی می داند.

خوشا کسی که به دامان خود قدم شکند

تمام دست شود خویش را به هم شکند

کمال مردی و مردانگی است خودشکنی

ببوس دست کسی را که این صنم شکند



● نظامی

خشنودی خدا با شاد کردن دل ها

نظامی راوی منظومه های عاشقانه معروف ادب فارسی،کسی را قهرمان می داند که همیشه خشنودی خدا را طلب کند و معتقد است خشنودی خداوند در طول عمر انسان با شاد کردن دل ها، گرفتن داد مردم و درمان کردن زخم هایشان بدست می آید.اندیشه او را درباره خصوصیات یک قهرمان در این مصرع ها به خوبی مشاهده خواهید کرد.

عمر به خشنودی دل ها گذار

تا ز تو خشنود بود کردگار

سایه خورشید سواران طلب

رنج خود و راحت یاران طلب

دردستانی کن و درمان دهی

تا تو رسانند به فرماندهی

گرم شو از مهر و ز کین سرد باش

چون مه و خورشید جوانمرد باش



● سعدی

قهرمان نیکخواه زنده دل

در بوستان سعدی درباره قهرمانی و جوانمردی بسیار صحبت شده است. او قهرمانی را در زنده دل بودن می داند و مانند سنایی معیار قهرمانی را خدمت به مردم می داند. سعدی می گوید که انسان زنده دل تنها به خود فکر نمی کند و برای کمک و خیر رساندن به مردم زحمات بسیاری را تحمل می کند.او نه تنها قهرمانان و جوانمردان بلکه همه انسان ها را به همدلی و همدردی با یکدیگر دعوت می کند.

طریقت به جز خدمت خلق نیست

به تسبیح و سجاده و دلق نیست



● فردوسی

صلح طلب با اخلاق

فردوسی شاعر حماسه سرای خراسانی بیش ازدیگر شاعران ایران زمین درباره قهرمانی و قهرمانان سروده است.بزرگترین قهرمان فردوسی، رستم در شاهنامه است. رستم نماینده قهرمانان و پهلوانان شاهنامه، فردی است که صلح را بهتر از جنگ می داند.او به عنوان یک قهرمان در شاهنامه دارای سه نیرو است.

۱) نیروی بدنی یا همان زور بازو

۲) چاره یابی (قدرت تفکر)

۳) نیروی دادمندی (اخلاق)

رستم قهرمانی است که همواره به فکر چاره جویی و حل مشکلات به وسیله فکر است. در آغاز جنگ و درگیری همیشه به حریف پیشنهاد صلح و تفاهم می دهد و تا آنجایی که در توان دارد، می خواهد مسائل را با صلح و آشتی حل کند. با توجه به خصوصیاتی که فردوسی برای رستم برشمرده است می توان گفت که قهرمان از دیدگاه او کسی است که دارای قدرت تفکر، نیرومند و دارای اخلاق باشد.



● عطار

دوری از خدمت به ستمگران

عطار در مثنوی منطق الطیر درباره قهرمانان سخن گفته است. او کسی را قهرمان می داند که در خدمت پادشاهان و ستمگران نباشد و از آنان دوری کند.به عقیده او هر چه فرد به افراد خودخواه و ستمگر نزدیکتر باشد، بیشتر در تیرگی و ظلمت غرق می شود.

هر که با شه پیش او نزدیک تر

کار او بی شک بود تاریک تر

شاه دنیا فی المثل چون آتش است

دور باش از وی که دوری زو خوش است

زان بود در پیش شاهان دور باش

کای شده نزدیک شاهان دور باش


0
0
0
0 نفر

0 نظر

اطلاعات
برای ارسال نظر، باید در سایت عضو شوید.