و راي ملک را مقرر باشد که آن ملاعين را اهليت اين نتواند بود، که نه عقل رهنماي دارند و نه ديني دامن گير. و ملک را بدين خواب شادمانگي مي بايد افزود و صدقات مي بايد داد و هدايا فرمود، که سراسر دلايل سعادت و مخايل دولت ديده مي شود. و من اين ساعت تاويل آن مستوفي بازگويم و پيش مکيدت آن مدبران (بخت برگشتگان) سپري استوار بدارم، و لاشک هواخواهان مخلص و خدمتگاران يک دل براي اين کار باشند تاپيش قصد دشمن بازشوند و در دفع غدر خصمان سعي نمايند.

گر خصم تو آتش است من آب شوم

ور مرغ شود حلقه مضراب شوم

ور عقل شود طبع مي ناب شوم

در ديده حزم و دولتش خواب شوم

تعبير خوابها آنست که آن دو ماهي سرخ که ايشان را بر دم راست ايستاده ديده است رسولي باشد از شاه همايون که بنزديک ملک آيد، و دو پيل آرد بران چهارصد رطل (صد مثقال بوده است) ياقوت، و در پيش پادشاه بيستانند؛ و آن که از پس ملک بخاستند و پيش او فرود آمدند دو اسپ باشد که از جهت شاه بلنجر هديه آرند؛ و آن ماري که بر پاي ملک مي دويد شاه همجين شمشيري فرستد.

ازان آبي که بر آتش سوار است؛

و آن خون که ملک خود را بدان بيالود يک دست جامه باشد که آنرا ارجوان (ارغواني) خوانند مکلل (آراسته و مرصع) بجواهر از ولايت کاسرون بر سبيل هديه و خدمت بجامه خانه فرستند؛ و آن اشتر سپيد که ملک بران نشسته بود پيل سپيد (باشد که رسول) شاه کديون برساند؛ و آنچه بر سر مبارک پادشاه، چون آتش، چيزي مي درفشيد تاجي باشد که شاه جاد پيش خدمت فرستد؛ و مرغي که نوک بر سر ملک مي زد دران توهم مکروهي است، هرچند آن را خدمت فرستند، و مرغي که نوک بر سر ملک زد دران توهم مکروهي است؛ هرچند آن را اثري و آن را ضرري بيشتر نتواند بود، آلا آنکه از عزيزي اعراض نموده آيد.

اينست که تاويل خوابهاي ملک، و آنچه بهفت کرت ديده آمد آن باشد که رسولا بهفت کرت با هدايا بدرگاه رسند، و ملک را بحضور ايشان و حصول اين نعمتها و ثبات دولت و دوام عمر شادکامي و خرمي بود. و مباد که زينت عدل و رافت او از اين روزگار بربايند و حليت ملک و دولت او از اين زمانه بگشايند.

هميشه باد سر و ديده بد انديشان

يکي بريده بتيغ و يکي خليده به تير

و در مستقبل باطد که پادشاه نااهلان را محرم اسرار ندارد و تا خردمندي آزموده نباشد در مهمي با او مشورت نفرمايد، و از مجالست بي باک و بدگوهر براطلاق پرهيز کردن فرض شناسد.

آب را بين که چون همي نالد

يک دم از هم نشين ناهموار

چون ملک اين باب شنود تازه ايستاد (تازه شد و دوام آورد در تازه بودن) و شکر گزارد، و از حکيم عذرها خواست و انواع کرامت ارزاني داشت، (عطا کردن و بخشيدن) و شادمان گشت؛ و هفت روز قدوم رسولان را انتظار نمود، روز هفتم بر آن جمله که حکيم اشارت کرده بود هدايا پيش آوردند. ملک شادمان شد و گفت:محظي بودم در آنچه خواب بريشان عرضه کردم، وا گر رحمت آسماني و شفقت ايران دخت نبودي عاقبت اشارت آن ملاعين بهلاک من و جمله عزيزان و اتباع کشيدي. و هرکرا سعادت ازلي يار باشد مناصحت مخلصان و موعظت مشفقان را عزيز دار و در کارها پيش از تامل و تدبر خوض (شروع کردن) نکند و موضع حزم و احتياط را ضايع نگذارد.

پس روي بوزير و دبير و پسر  و ايران دخت آورد  و گفت: نيکو نيايد که اين هدايا در خزاين ما برند، و آن اولي تر که ميان شما قسمت فرموده آيد که، همه در معرض خطر بزرگ افتاده بوديد، خاصه ايران دخت که در تدارک (چاره جويي کردن) اين حادثه صعي تمام نمود. بلار گفت:بندگان از براي آن باشند تا در حوادث خويشتن را سپر گردانند و آن را فايده عمر و ثمره دولت شمرند، هرچند نفاذ کار باقبال مخدومان متعلق باشد؛ و بندگان را آن محل نتواند بود که پيش کفايت مهمي بي وسيلت همت مخدومان باز شوند، که شرط اينست که اگر در هنگام وقات فدا مقبول باشد خويشتن در ميان نهند.

و اگر کسي را بخت ياري کند و ملازمت اين سيرت دست دهد بران محمدت (ستودن و نشانه پرستيدن) و صلت چشم نتوان داشت، اما ملکه زمانه را در اين کار اثري بزرگ بود، تاج و کسوت بابت اوست و البته ديگر بندگان را نشايد. ملک او را فرمود: هردو بسراي بايد رسانيد؛ و خود برخاست (از بارگاه به حرمسراي رفت).

در وقت ايران دخت و قومي (زوجه) ديگر که در موازنه او بود حاضر شدند. ملک فرمود که هر دو پيش ايران دخت بايد نهاد تا اويکي را اختيار کند. تاج در چشم وي بهتر نمود، در بلار نگريست تا آنچه بردارد باستصواب او باشد، او بجامه اشارت کرد؛ در اين ميان ملک بسوي ايشان التفاتي فرمود. چون مستوره بشناخت که ملک را آن مفاوضت (گفتگو) مشاهده افتاد تاج برگرفت تا ملک وقوف نيابد که ميان ايشان مشاورتي رفت. و بلار چشم خود را همچنان بگذاشت تا شاه نداند که بچشم اشارت کرد. و پس ازان چهل سال بزيست هربار که پيش ملک رفتي چشم بر آن صفت گرفتي تا آن ظن بتحقيق نپيوندد. و اگر نه عقل وزير و زيرکي زن بودي هر دو جان نبردندي.

 

ادامه دارد...

 

0
0
0
0 نفر

0 نظر

اطلاعات
برای ارسال نظر، باید در سایت عضو شوید.