نمیدونم از وجود این مسجد خبر داشتید یا نه ؟ یا اینکه اصلا تا به حال این مکان تاریخی رو تا به حال دیدید یا نه اما پیشنهاد می کنم داستان احداث این مسجد رو بخونید...

پریزاد نام خادمه ی بانو گوهرشاد خاتون است، که علاقه ی وافر بانو به پریزاد باعث شد باقی مصالحی که از ساخت مسجد گوهرشاد در حرم امام رضا(ع) به جا مانده بود را به او دهد تا او مدرسه ای سازد برای طالبان علم و توشه ای برای خود، به نام امروزی مدرسه پریزاد.

[img]http://photo.aqr.ir/Portal/Picture/ShowPicture.aspx?ID=3e8d1d99-d2aa-44f6-b3af-6ed7bfd15894[/img]

عمر این مکتب هم همزمان با بنای مسجد گوهرشاد است ،یعنی دوره ی تیموریان(۸۲۳ ق). این را از نقوش دیوار و آجرهای کوره ای که با آجرهای لعابکاری فیروزه ای تلفیقی دیدنی را به چشم هدیه می دهد نیز می توان درک کرد.

اگر بخواهی از کفشداری شماره ی سیزده به روضه ی منوره مشرف شوی ، اینجا را در سمت راست راهرو و درست روبروی مدرسه ی "دو در" یا همان دارالقرآن که از اینجا کمی جوانتر است می یابی.با اینکه زیر بنای اینجا به اهتمام حیاط وسط به صد و پنجاه متر هم نمی رسد ، ولی دوازده کلاس کوچک داشته که هشت تای آن در طبقه ی همکف و چهار کلاس در طبقه ی دوم دورتا دور حیاط مستقرند.

البته امروز هم اینجا برای خود مدرسه ای شده. مدرسه ای که محل علم آموزی زائران است . چیزی که شاید پریزاد خانم هم فکرش را نمی کرد.و هشت اتاق کوچک پایین هم تبدیل به اتاق هایی شده اند که بی ارتباط با این امر نیست.

یکی مربوط به حرم شناسی که تاریخ بناهای حرم با توضیح کیفیت آن بیشترین مطلب این کلاس است.دیگری دفتر پاسخ گویی به مسائل شرعی ، دیگری پرسش و پاسخ و... این مدرسه دو ایوان هم دارد که در آن چندین رایانه برای استفاده ی اهل آن و همچنین دادن بولوتوث های مذهبی به گوشی های زائران قرار داده اند.یعنی همان مدرسه ی هوشمند.

کف حیاط با فرش پوشیده شده و آسمان آن با پارچه های برزنتی مسقف، که کوچکی مدرسه بهانه ای باشد برای بهره برداری از حیاط در تمام فصول.

آنهنگام که وقت آسودن در رختخواب نرم و گرم است، تازه کار اینجا شروع می شود و زائران می آیند و بی ریا و به دور از تشریفات میهمانی می نشینند و حلقه های معرفت به راه می اندازند. و در این حلقه ها هر چه دل تنگشان بخواهد می پرسند، از هر دین و آیین و از هر قشر و دیار.

خادمان این بخش هم که کتهای طوسی بر تن و چوب پرهای سبز رنگ به دست دارند، نقش ناظمان این مدرسه را ایفا می کنند و نظمی دیدنی را در این جا به راه انداخته اند.

این اتاق فکر حرم جای دنجی برای خود دارد.سر تا سر حرم را بگردی جایی را مثل اینجا نمی یابی. جایی که فکر کردن پایه و اساس آن است.عقل را که در حریم علوی بنهی ، چه می شود؟
مشهد- جنوب غربی حرم و در نزدیکی مسجد گوهرشاد
شرح:
این مدرسه متعلق به دوره تیموری است، بانی آن زن نیکوکار و ندیمه گوهرشاد آغا ـ همسر شاهرخ میرزا ـ می باشد که این مدرسه را به سال 823 هـ.ق احداث کرده است. این مدرسه داخل مجموعه اماکن حرم مطهّر امام رضا (ع) قرار دارد، و در حال حاضر از آن به عنوان یک یادگار تاریخی ـ اسلامی محافظت می شود.
فریزرـ جهانگرد انگلیسی ـ درباره این بنا می نویسد:
مدرسه پریزاد خانم که بنای کوچکی است، این زن از ندیمه های گوهرشاد آغاست و در همان وقت که خانم او مسجد گوهرشاد را می ساخت او نیز این مدرسه را بنا کرد و موقوفه برای آن قرار داد. بیست تا سی نفر طلبه در این مدرسه سکنی دارند.
همانند دیگر بناهای دوره تیموری این بنای تاریخی نیز دارای چهار ایوان است و در دو طبقه، شامل بیست و دو حجره ساخته شده است. هر حجره، دارای ایوانچه ای کوچک است که به کاشی های کتیبه دار آراسته شده اند. صحن حیاط بنا بسیار کوچک است و بی نظمی هایی در وضعیت فضاهای درونی بنا بخصوص برخی حجره ها دیده می شود که احتمالاً به خاطر بازسازی های سالهای بعد است.
برنارد اکین ـ باستان شناس انگلیسی ـ در این باره می نویسد:
نماهای داخلی همگی به طور گسترده ای تجدید بنا شده اند. صحن کوچک حیاط مدرسه همراه با ساختمانهای بلند اطراف آن احساس ترس ناشی از مکانهای بسته را در فرد برمی نگیزد.
تمام قسمت های نمای داخل حیاط بخصوص پیشانی ایوانها و سردر ورودی با انواع کاشی های معرق و گچبری های زیبا پوشش داده شده است. از قسمتهای نفیس مدرسه، سردر ورودی و دو سمت درِ ورودی است که با چهار تابلوی نفیس کاشی و آجر به صورت معقلی آرایش شده است.
بر سردر مدرسه با خط ثلث زرد رنگ زیبایی بر زمینه کاشی معرق لاجوری به تعمیر این بنا در دوره صفوی و پس از آن اشاره شده است.
اولین تعمیر در زمان شاه سلیمان توسط نجف قلی خان ـ بیگلربیگی قندهار ـ در سال 1091 ق انجام شده است.
تعمیر دوم به سال 1345 ـ 1346 ش که توسط اداره اوقاف خراسان انجام شده...
و آخرین تعمیر توسط آستان قدس رضوی پس از پیروزی انقلاب اسلامی صورت گرفت که منجر به بازسازی کلی بنا به علت فرسودگی بیش از حد آن شد.
این مدرسه بنابر وقفنامه مفصل باقی مانده، املاک و مستغلات فراوانی داشته که برخی از آنها به علت نوسازی ها و تغییرات کلی بافتِ قدیمی مشهد از بین رفته است.
از شرایط مهم واقف این است که مدرسه منحصراً وقف اولاد بانی و طلبه های زایر امام رضا(ع) شده است و هیچ کس غیر از این دو گروه حق استفاده از آن را ندارند.
قسمتی از موقوفات مدرسه عبارتند از: « دوازده سهم از میاه مزرعه ادک؛ تمامی کلی مزرعه چشمه اسلامیه، تمامی کل دوازده سهم مزرعه جرمق، مزار خواجه ربیع با تمام متعلقات آن و ... ».
هم اکنون این مدرسه که زمانی در حاشیه بازار زنجیر ـ یکی از بازارهای مهم مشهد قرار داشت، در مجموعه اماکن و بیوتات حرم مطهر جنب کفشداری دارالولایه قرار گرفته است.
0
0
0
0 نفر

0 نظر

اطلاعات
برای ارسال نظر، باید در سایت عضو شوید.