ترجمه- هندی: معایب ازدیاد آهن بدن


नई दिल्ली : शरीर में लौह तत्व की मात्रा का कम या अधिक होना दोनों ही स्थिति नुकसानदेह होता है। कहने का
मतलब यह कि लौह तत्व शरीर में होना चाहिए, लेकिन संतुलित मात्रा में। मेडिकल साइंस के मुताबिक, शरीर में लौह तत्व की मात्रा 20 ग्राम से अधिक नहीं होनी चाहिए। इससे अधिक मात्रा होने पर शरीर में हीमोक्रोमेटिक रोग के लक्षण पनपने लगते हैं।
लौह तत्व का मुख्य कार्य खून के प्रमुख घटक लाल रक्त कणों का निर्माण करना है। इतना ही नहीं, हीमोग्लोबिन के निर्माण का कार्य भी लोहा ही करता है, जो शरीर के अंग-प्रत्यंगों को सुडौल बनाता है और शरीर को स्वस्थ बनाए रखने में अहम भूमिका अदा करता है। आप जानना चाहेंगे कि हीमोग्लोबिन क्या है?
हड्डियों का गूदा या अस्थिमज्जा रक्त कणों की जननी है, यानी अस्थिमज्जा में ही हर तरह के रक्त कण बनते हैं, जिनमें लाल रक्त कणों की भरमार होती है। एक क्यूबिक मिलीलीटर रक्त में लगभग 50 लाख लाल रक्त कण होते हैं। एक बूंद खून को सूक्ष्मदर्शी से देखने पर रक्त के लाल कण गोल-गोल तश्तरियों की तरह नजर आते हैं, जो किनारे पर मोटे और बीच में पतले दिखते हैं। इन लाल रक्त कणों के अंदर हीमोग्लोबिन भरा रहता है।
लाल रक्त कणों की प्रत्येक तश्तरी के अंदर 30-35 प्रतिशत भाग हीमोग्लोबिन का होता है। अस्थिमज्जा में ही विटामिन बी-6 यानी पाइरिडॉक्सिन की उपस्थिति में लोहा, ग्लाइलिन नामक एमिनो एसिड से संयोग कर हीम नामक यौगिक बनता है, जो ग्लोबिन नामक प्रोटीन से मिलकर हीमोग्लोबिन बनाता है। हीमोग्लोबिन की समुचित मात्रा पुरुष व महिला में क्रमशः 15 ग्राम और 13.6 ग्राम प्रति एक सौ ग्राम मिलीलीटर रक्त में होती है।

معایب ازدیاد آهن بدن

ازدیاد آهن بدن را تخریب می کند و باعث ایجاد بیماری هایی می شود.
آهن در بدن با جایگزین شدن به جای سایر فلزات، منجر به اختلال در تولید آنزیم ها و ایجاد بیماری های جسمی و روانی مختلفی می شود، هر فلزی در بدن مثل روی، منگنز، کرم و... در تولید بخشی از آنزیم ها نقش دارد. وقتی میزان آهن زیاد باشد، با جایگزین شدن به جای سایر فلزات باعث اختلال در تولید آنزیم ها و بروز بیماری ها می گردد مانند بیماری دیابت که آهن جایگزین کرم و روی در لوزالمعده شده و سبب کاهش تولید هورمون انسولین می شود و برخی از پزشکان به آن دیابت ازدیاد آهن گویند.
التهاب: بعد از آنکه آهن جایگزین فلزات دیگر در بافت های بدن و سبب اختلال در تولید آنزیم ها گردید، حال نوبت به ایجاد التهاب است، آهن به طور مستقیم سبب جذب اکسیژن به خود می شود و وقتی میزان آهن در بافت های بدن زیاد باشد سبب افزایش اکسیژن در بافت های بدن شده که این امر موجب تخریب بافت ها بدن و بروز التهاب می گردد.
آهن زیاد تقویت کننده رشد باکتری ها در بدن است.
باعث افزایش خطر ابتلا به سرطان در بدن می شود: ازدیاد آهن باعث ایجاد اختلال در چرخه تولید انرژی می شود و با کاهش مقاومت و سطح انرژی بدن خطر ابتلا به انواع سرطان افزایش می یابد.

برخی از بیماری های مرتبط با ازدیاد آهن:
ارگان های اصلی که آهن در آن ها تجمع پیدا می کند عبارتند از لوزالمعده، کبد، روده ها و مفاصل
ناراحتی های سیستم عصبی: شامل آلزایمر، پارکینسن، ناهنجاری رفتاری مانند خشونت و غیره، آهن در بخشی از مغز که در طب چینی به آن آمایگدال Amygdale گویند و ارتقا دهنده حس خشونت و خشم است تجمع پیدا می کند و سبب افزایش حس خشونت می شود. همچنین با تجمع در سایر بخش های مغز و آسیب به ساختارهای ظریف آن سبب بروز بیماری های مرتبط با سیستم اعصاب مرکزی مانند پارکینسن، آلزامیر و... می شود.
فشار خون و بیماری های قلبی: آهن و فلز کادمیوم باعث سفت شدن شریان ها می شوند که منجر به افزایش فشار خون می گردد، نارسایی های قلبی، تنگی نفس همگی می توانند رابطه مستقیم با ازدیاد آهن در بدن داشته باشند.
بسیاری از مشکلات کلیوی: آهن با انباشته شدن در این ناحیه سبب بروز بیماری های مختلف مثل فشار خون، نارسایی کلیوی و... می گردد.
بیماری های التهابی: باعث بسیاری از اختلال ها و امراض از آرتریت روماتوئید و آرتروز گرفته تا مشکلات سیستم عصبی مانند MS

0
0
0
0 نفر

0 نظر

اطلاعات
برای ارسال نظر، باید در سایت عضو شوید.