موسيقى در عزا از دير باز وجود داشته و هم زمان با آغاز نوحه خوانى، خوش الحانى با آن اجين گشت، و با پا گرفتن لحن در اسباب ايجاد صدا، اين اسباب نيز در خدمت دين قرار گرفتند. طبل و سنج از برجسته ترين نمادهاى موسيقى در محرم اند كه خود از شهرهاى جنوبى و به ويژه كربلا، وارد آواى ايران شده‌اند و با آواى عزاى هر شهر كه اغلب سازهاى بادى بوده اند همراه و هم آوا شد. موسيقى اسلامى بخش قابل توجهى از موسيقى ايرانى را تحت سيطره خود قرار داده و به شاخه‌هاى گوناگونى تقسيم شده است در مقايسه با ساير هنرها موسيقى دينى از اهميت و رواج فوق‌العاده زيادى برخوردار است كه مى توان آن را حاصلى از مجموع حس‌هاى هنر دوستى و اسلام خواهى در ايران دانست؛ درك موسيقى و تاثير آن بر ايجاد هماهنگى در اين قاره هنر دوست به گونه اى بود كه در آسيا بدون موسيقى و شعر، هيچ مراسمى اجرا نمى‌شده است.

گرچه برخى سازهاى غربى و بخصوص سازهاى بانى شعف، در عزاى حسينى راه ندارند و موسيقى محرم از سازهاى پر سوز و نواهاى محزون در كنار اشعار پر شور كه شعور مخاطب را به ترقى دعوت ميكند، ساخته شده است؛ گرچه در سالهاى اخير اين اشعار دست خوش ريتم هاى قرضى گشته محو اشعار معروف غربى، اصالت آوايشان را به دست فراموشى سپرده اند و اغلب شاهد آنيم كه كلام "حسين مظلوم" با ريتم "عزيزى محبوب" شنيده شده و از آنجا كه ذات موسيقى تاثير گذار است ريتم بر فهوا بى اثر نبوده قافيه "عباس دلاور" را به واژه "عباس زيبا" مبدل ميكنيم قافل از آنكه اين تاثير يافته از همان موسيقى هاى حرامى است كه در ايام غير محرم به خورد روحمان مى دهيم! موسيقى اصيل محرم تحت تاثير "دوبس دوبس"هاى درون ماشينى، به ريتم "حسين حسين" ديسكو حسين ها كه نوايشان بيشتر شبيه به "ديبس ديبس" به گوش مى رسد بدل گشته و گاه به نظر مى‌آيد همين ريتم حرام، محرم ما را بدلى كرده و از عيار آن كاسته است.

در گذشته آهنگ محرم مجموعه اى از نوحه هاى حزن انگيز و تعزيه هاى تفكر برانگيز بود. گرچه بزرگى مى‌گفت هر صدايى كه به گوش مى رسد در گوشه و دستگاهى از موسيقى ايران جاى دارد اما مشخصا در تعزيه ها دستگاه هايى تامل بر انگيز ديده و دسته بندى مى‌شوند كه بدين گونه‌اند: تعزیه حضرت عباس اغلب در چهارگاه، حر در عراق، عبدالله– پسر امام حسن- راک (به همین دلیل به راک عبدالله مشهور شده است) و اذان به لحن کرد بیات گفته مى‌شود. براى دشمنان امام حسين (ع) نيز از دستگاه‌ها و گوشه‌هاى كوبنده مثل ماهور و همين‌طور براى ياران او از دستگاه‌ها و گوشه‌هاى سوزناک مانند دستگاه شور و چهارگاه استفاده مى‌شود.

در نواحی مختلف ایران هم آیین‌هاى بی‌شماری در مورد فاجعه کربلا اجرا مى‌شود که در همه‌ى آنها موسیقی محلى نقش بسیار مهمی دارد، از جمله‌ى این مراسم مى‌توان به قالی‌شویان اردهال کاشان، مراسم نخل‌گردانی، قنبرخوانی، مقتل‌خوانی و مراسم چمری اشاره کرد. كه هر كدام ريتم سنتى مخصوص به خود را حفظ كرده اند تا ياد آور موسيقى دانى اصولى در بين دينداران گذشته باشند.

نویسنده: جام وما
1
1
0
1 نفر

1 نظر

  1. ممنون..خانوم کشاورز پوسترش رو دوباره بفرستم براتون!!؟؟

اطلاعات
برای ارسال نظر، باید در سایت عضو شوید.