چله نشینی در فرهنگ گیلان

16 آذر 1398   soodabeh   مطالب و مقالات, مناسبتها   3 نظر   38 بازدید   |

چله نشینی در فرهنگ گیلانچله نشینی در فرهنگ گیلان


در گيلان و شهرها و روستاهاي آن، شب چله را جشن مي‌گيرند، معمولا افراد فامیل در شب یلدا در خانه‌ی فردی که از همه بزرگتر و مورد احترام فامیل است، گرد هم می‌آيند.

در باورهای باستانی، يلدا،شب زايش مهر است و به این علت است که ایرانیان در شب يلدا، برای گرامیداشت فروغ خورشيد و ستيز با سیاهی، گرد هم می‌آمدند، آتش می‌افروختند، جشن می گرفتند، سفره می‌گستردند و ميوه‌ها و خوردنی‌ها بر آن می‌نهادند. اين سفره، رنگ و بوی آيينی داشت و این جشن، بسيار گرامی و مقدس بود.

در برخی از نقاط گيلان بر اين باورند كه همه آبهای جهان در لحظه‌ای نامعين در اين شب می‌بندند و حالت منجمد پيدا می‌كنند و هر كس آن لحظه را دريابد، هر مرادی داشته باشد و از خدا بخواهد حاصل می‌شود.

برخی نیز شب چله را جزو شبهای عزيز دانسته و معتقدند در اين شب، درختان سرشان را پايين می‌آورند و در اين لحظه اگر شخصی از خواب بيدار شود، هر نيتی بكند خواسته‌اش برآورده می‌شود.

گيلانی‌ها آداب و مراسمی برای شب يلدا دارند كه برخي از آنها در تمام گیلان، مشترك است و برخی به مناطق خاص تعلق دارد. از آن جمله است، بردن «شب چله‌ای» برای نوعروسان در خانواده‌هایی که در همان سال، پسرشان را داماد یا نامزد کرده‌اند، رسم است که طَبَقی برای خانواده نوعروس می‌فرستند. در این طَبَق، میوه‌ها و خوراکی‌ها و تنقلات ویژه‌ی شب چله، به زیبایی آراسته می‌شود و در وسط طَبَق هم یک ماهی بزرگ (معمولاً ماهی سفید) تازه و خام همراه با تزیین سبزیجات قرار می‌گیرد که معتقدند باعث خیر و برکت روزیِ زوج جدید و همچنین سلامتی و باروری نوعروس می‌گردد.

چله نشینی در فرهنگ گیلانچله نشینی در فرهنگ گیلان


در برخی مناطق غرب گیلان، مراسمی به نام «شم شمی» را انجام می‌دهند كه يك نوع تفأل است و هر كس که نيتی دارد، دمِ درب خانه يا سرگذر می‌ايستد و به حرف‌های رهگذران گوش می‌دهد و چنانچه حرف‌های خوب شنيده باشد، آن را به برآورده شدن نيت خود تعبير می‌كنند.

مردم استان گیلان در شب یلدا از تنقلاتی مانند هندوانه، آب ایزگیل یا آب کونوس، برشته برنج و سه میوه محلی پرتقال، گلابی محلی به نام «خوج» و لیمو استفاده می‌کنند و گالش‌ها معتقدند كه در شب چله، 40 نوع خوراكی بايد خورد؛ در ديلمان، كدو پخته و نخود برشته و حلوا و شيرينی درست می‌كنند و در برخی مناطق شرقي گيلان، تره چيده و با آن خورش درست می‌كنند.

میوه‌های ويژه شب يلدا هندوانه، انار و خوج (گلابی محلی) است. در اين شب، تمام این میوه‌ها باید خورده شود و چيزي براي فردا، يعني زمستان باقی نماند.

در گیلان هندوانه را حتماً فراهم می‌کنند و معتقدند که هر کس در شب چله هندوانه بخورد در تابستان احساس تشنگی نمی‌کند و در زمستان سرما را حس نخواهد کرد.

در میان برخی مردم و جوانان دم بخت این استان مرسوم است که در شب یلدا فال هندانه پوس (پوست هندوانه) می‌گیرند.

برای گرفتن این فال، هندوانه را به چهار قسمت طولی تقسیم می‌کنند و هر چهار پوست را به پشت سر خود می‌اندازند. در این میان، چهار حالت پیش می‌آید، اگر دو قاچ هندوانه، سفید و دو قاچ، سبز باشد، به معنای حد وسط بودن برای نیت شخص است. اگر سه قاچ سبز و یک قاچ سفید بیفتد، نیت آن خوب است،اگر سه قاچ سفید و یک قاچ سبز باشد، نیت بد است. اگر هر چهار قاچ سبز باشد، به معنای خیلی خوب و اگر هر چهار قاچ سفید باشد، به معنای خیلی بد است.

1
1
0
1 نفر

3 نظر

  1. مرسی سودابه جان بسیار عالی love

    مرسی سودابه جان بسیار عالی love
  2. نقل قول: marzie.kokabian
    مرسی سودابه جان بسیار عالی love

    مرسی سودابه جان بسیار عالی love

    فدااات عزیزدلم smiley33
  3. ممنون از این مطلب زیبا سودابه نازنین
اطلاعات
برای ارسال نظر، باید در سایت عضو شوید.