من بچه زال، زالزالك هستم. در فارس به من كيل، در اصفهان به من كويچ، در تنكابن و مازندران، كرجيل مى گويند. در كتب گياه شناسى قديم، لقب من زعرور بود و اكنون به زالزالك معروف شده ام و اين نام جديد از موقعى روى من گذاشته شد كه فروشندگان دوره گرد، مرا بچه ى زال تصور كردند.

خواص زالزالکخواص زالزالک


در فارسى به ميوه درخت سدر بستانى كنار و به نوع كوهى آن زال مى گويند. و چون ميوه هاى ما به هم شباهت دارند و عده اى مرا بچه زال و زالزالك صدا كرده اند، ما دو ميوه شبيه به هم بوده و در خواص يكسان مى باشيم. ولى هيچگاه با هم نسبت نداريم.

من يك ميوه ى ايرانى هستم، ولى از قديم علاوه بر ايران، در قسمت هاى معتدل اروپا و آسيا مرا كاشته اند. در ايران فقط از ميوه من استفاده مى كنند، ولى در اروپا از گل من كه مصرف داروسازى دارد، بيشتر بهره بردارى كرده و مجال ميوه شدن را به نمى دهند.

ميوه من پيشقراول پاييز است. در آخرين روزهاى فصل تابستان به بازار مى آيم و برادر بزرگ تر من ازگيل، كمى ديرتر مى رسد. در كشاورزى معمولا از تنه درخت هاى ما دو برادر به عنوان پايه براى پيوند ميوه هاى شاداب استفاده مى كنند و بهترين نوع به اصفهان در نتيجه ى پيوند با درخت من به عمل مى آيد، ميوه من و ازگيل هر دو خنك بوده ، و داراى مقدار زيادى تانن هستيم.

در اثر پيوند، خوب رسيده و شيرين مى شويم. مرهم سينه و برطرف كننده التهاب معده و صفرا مى باشيم، ميوه نارس و غير پيوندى ما داراى طعم گس بوده، رطوبت معده را جمع و اسهال را درمان مى نمايد.

در ايران ما را موقعى از درخت مى كنند كه كامل رسيده و شاداب باشيم، ولى فرنگى ها ميوه ى ازگيل را كال چيده، روى كاه انبار مى كنند و موقعى كه در اثر ماندن رسيد، و رنگ آن قهوه اى شد، جهت فروش به بازار مى آورند.

از نظر غذاشناسى كار ايرانيان پسنديده تر مى باشد. ميوه ما داراى ويتامين هاى آ و ث و جوهر ليمو است و براى مبتلايان به ورم روده بزرگ زياد تجويز و توصيه شده ايم. براى تقويت قلب و كم خونى و سل اثر نيكويى دارم.

رنگ زرد و صورتى ميوه من، همانند جوهر زردك است و در بدن تبديل به ويتامين آ مى شود. گل من كمى معطر است و براى مصرف داروسازى آن را قبل از آنكه غنچه آن كاملا باز شود، مى چينند.

داراى عوامل مهم شيميايى است و تركيباتى كه از آن استخراج مى شود، در طب جديد و داروسازى مصرف فراوان دارد. اين گل ضد تشنج بوده و حركات نامنظم قلب را تنظيم مى كند.

يک داروى مفيد و خصوصى بر ضد تپش قلب و ضربان شديد آن است، مقدار خوراك آن به صورت كوبيده 2 تا چهار گرم گوگرد آن است و به طور تنتور سى قطره تا هفتاد قطره در شبانه روز مى باشد و عصاره ى مايع آن بيست قطره در 24 ساعت داده مى شود.

ميوه من مقوى معده بود، اشتها را زياد مى كند. جهت رفع اسهال و قطره قطره آمدن پيشاب، توصيه شده است. نوشيدن شربت من با شكر جهت سردرد شديد نافع است، ضماد گوشت ميوه من جهت اورام سخت و باد سرخ تجويز مى شود. نوع كوهى من كوچكتر از بستانى و قابض تر از سنجد بوده، از قى و خونريزى معدى جلوگيرى مى كند. 

نام كتاب: زبان خوراكي ها
نويسنده: دكتر عباد الدين جزايری
جلد اول

1
1
0
1 نفر

0 نظر

اطلاعات
برای ارسال نظر، باید در سایت عضو شوید.