اثرات موسیقی بر درد
طبق تحقیقات انجام شده موسیقی میتواند درد را کاهش دهد. در یک مطالعه، خانمی 56 ساله مبتال به MS و درد شدید به صورت داوطلبانه تحت موزیک درمانی قرار گرفت.
در این موزیک کلماتی که بیمار را تشویق به بهبودی و داشتن اعتقاد به بهبودی میکرد گنجانده شد و بیمار در حالت استراحت 30 دقیقه به آن گوش میکرد. بیمار بعد از شنیدن موسیقی اظهار میداشت که خواب راحتی داشته و دردش کمتر شده است.

موسیقی درمانیموسیقی درمانی


ارتباط بین رنگ و صدا
اولین بار نیوتن نور را تجربه کرد و پی برد که نور ترکیبی از هفت رنگ(رنگین کمان) است. طی اندازه گیری جالبی که بر روی طول موج هر یک از رنگها انجام داد کشف کرد با طول نت های موسیقی مطابقت دارد و در آن زمان بود که علم به این پی برد که نت های موسیقی دارای بار رنگی هستند.

این به آن معنی است که هریک از نت های موسیقی را به صدا در می آورید رنگ آن نت برای شما تداعی میشود.یکی از اولین قسمت هایی که در مغز جنین شکل می گیرد کورتکس مغز می باشد.

به همین دلیل نقشه های شنیداری جزو اولین اطالعات مغز ما می باشد.خواندن ترانه برای کودک در زمان جنینی تا فاصله قبل از تولد، باعث تشکیل یکی از زیباترین نقشه های مغزی می شود که در زمان بعد از تولد کودک، خواندن همان ترانه به دلیل آشنایی برای مغز، سبب ایجاد آرامش و لذت در کودک می شود. همچنین خواندن لالایی هنگام خواب به خصوص ترانه آشنا، باعث کاهش فعالیت ساقه مغز شده و فرایند خواب را تسهیل می سازد. 

همانطور که میدانید حافظه شنیداری نقش مهمی در یادگیری داشته و مهمترین پایه ی کاربرد زبان است. از اینرو استفاده از موسیقی هایی که در زمان خاصی از آن باید لغت ویا جمله خاصی تکرار شود برای تقویت حافظه شنیداری و گفتار و حتی تشویق کودکان اوتیسم به حرف زدن بسیار موثر است.

موزیک با اثر روی سیستم لیمبیک باعث تنطیم و اداره احساسات فردی می شود. به علاوه بعضی از مسایل فیزیولوژیک غیر ارادی از قبیل یاس ،احساس ،درد ،فشار خون را هم تنظیم می کند.

تاثیر موسیقی در رفتار کودک
تاثیر موسیقی در رفتار کودک در مقایسه با سایر شیوه های دیکر از جمله دارو درمانی موفق تر بوده و بیش تر از هر روش دیگری در تعادل رفتارهای کودک موثر است. اگر چه در مورد نقصهای ارگانیک نیز نقش موسیقی را نباید از نطر دور داشت. موسیقی در طرف چپ مغز یعنی همانجایی که محل پردازش زبان است درک می شود.

یکی از آلاتی که تقریبا در بسیاری از مطالعات استفاده شده، آلت چنگ می باشد.که تا کنون هیچ توجیه علمی خاص برای استفاده مطرح نشده است و منحصرا از طریق مشاهدات تجربی این نتیجه حاصل شده است.

برای درمان اینکه چه ملودیهایی با چه آهنگ خاصی استفاده شود امری سلیقه ای است. تاکنون در تمام مطالعات ،استاندارد مشخصی را به کار نگرفته اند؛ اما عمدتا موسیقی های بی کلاکم ستفاده شده است. مهم ترین ویژگی ارتباطی موسیقی جنبه عیر کلامی آن است که می تواند در درمان، اهمیت اساسی داشته باشد. موسیقی واسطه با ارزشی برای ایجاد ارتباط مجدد با واقعیت در مورد افرادی است که از واقعیت واجتماع بریده اند (بیماران اسکیزوفرنی)

سطوح کار موسیقی درمانگرها
موسیقی درمانی روشی است در جهت برخی اهداف درمانی با کمک موسیقی که می‌تواند مواردی از جمله تقویت و ساماندهی سلامت روحی و جسمی افراد را به دنبال داشته باشد. به عبارت دیگر از موسیقی درمانی برای بازیافت، نگهداری و تقویت سلامت جسمی و روحی و عاطفی استفاده می‌شود.

از موسیقی درمانی می توان به تنهایی و یا همراه با درمان‌های دیگر استفاده نمود. موسیقی درمانگرها با تمام سطوح سنی از اطفال کم سن و سال گرفته تا افراد مسن کار می کنند. تاریخچه استفاده از موسیقی به عنوان روشی برای درمان به زمان ارسطو و افلاطون بازمیگردد.

از آن زمان به بعد رگه هایی از استفاده از اصوات و آهنگها برای درمان بیماریهای مختلف بکار رفتهاست. مطالعات و تحقیقات مختلف نشان داده اند که موسیقی درمانی در پیشبرد آرامش، کاهش اضطراب و استرس و درمان افسردگی موثر است.

برای درمان بیماری ها راه های بسیاری وجود دارد. یکی از این راه ها از طریق گوش دادن و نواختن موسیقی است که در آرامش روح و روان انسان سیار موثر است. اما موسیقی درمانی اصولا چیست؟

موسیقی درمانی، استفاده از موسیقی برای به دست آوردن بهبود جسمی و روحی است. درمانگر موسیقی، باید آموزش دیده و تأیید شده باشد، تا بتواند موسیقی را ارائه دهد. جلسات درمانی شامل گوش دادن به موسیقی، موسیقی گیری یا هر دو می باشد.

تحقیقات نشان می دهد که چگونه موسیقی می تواند به درمان بدن و ذهن کمک کند. ریتم و نوای موسیقی باعث تحریک و آرامش شمامی شود.موسیقی از طریق کاهش ضربان قلب و فشار خون باعث توانایی ذهن در یادآوری و یادگیری
می شود.

کاربرد موسیقی درمانی
می توانید از موسیقی درمانی برای کمک به سلامت جسمی و روحی خود استفاده کنید. موسیقی به انسان ها کمک می کند وجود خود را ابراز کنند، خاطرات جدید به دست آورند و جسم و ذهن خود را با نواخت، نظم، و پیش بینى پذیرى آن آرام سازند. موسیقی درمانی گاهی با حرکت درمانی ها، مانند رقص، ترکیب می شود.

- موسیقی درمانی ممکن است فراموشکاری (زوال عقلی) را بهبود بخشد با:
* تقویت ارتباط شما با دیگران
* کمک به مغز در تولید ماده ی آرام بخش (ملاتونین)
* تقویت طرز سخن گفتنتان.
* تقویت حافظه ی بلند مدت و حافظه ی میان مدت.
• ممکن است به نوزادان نارس (زود به دنیا آمده)کمک کند تا روش های لازم اما دردناک را سپری کنند. گریه اغلب تحت تأثیر موسیقی قرار می گیرد.
• برای کاهش درد درمان سرطان به کار می رود.

آیا موسیقی درمانی بی خطر است؟
موسیقی درمانی می تواند یک درمان جایگزین باشد یا با درمان های پزشکی ترکیب شود. اما باید دانست که تنها نباید برای درمان، روی موسیقی درمانی تکیه کرد، بلکه به عنوان درمان مکمل آن را در نظر بگیرید.

پژوهش های انجام شده، نشان می‌دهد که غده تالاموس بعنوان مهمترین غده در مغز انسان محرک‌های صوتی را به وسیله سیستم های عصبی دریافت و در کنار حافظه و تخیل به آنها پاسخ می دهد.

غده هیپوفیز نیز که از غده تالاموس فرمان دریافت می کند به محرک‌های صوتی موزون پاسخ می‌دهد، موجب بروز ترشحاتی می‌شود که نتیجه آن آزادسازی ماده آرام بخش به نام آندروفین خواهد بود.

با توجه اینکه مهمترین اثر ماده مزبور، تسکین درد در انسان است به سادگی می توان به ارزش موسیقی درمانی که عمال موجبات آزادسازی ماده آندروفین که علاوه بر تسکین درد، موجبات انبساط و شادی را در انسان فراهم می‌سازد، پی برد.

تحقیقاتی که توسط کولن در سال 1992در بخش مراقبت های ویژه بیمارستان "سنت جرج" لندن صورت گرفته، نشان می دهد که موسیقی به میزان قابل توجهی در تسکین و تقلیل وضعیت بحرانی بیماران که در بخش آی ـ سی ـ یو بستری بوده اند تاثیر داشته است.

زیرا ثابت شده است که سیستم اعصاب انسان به محرک های موزیکال پاسخ مثبت می دهد. موسیقی درمانی یک فرآیند فعال است. در موسیقی درمانی، ما انتظار داریم که موسیقی ما را در برگرفته و در تمام وجودمان جریان پیدا کند.

یادتان باشد که از قوه تخیل مغز استفاده کنید. به خاطر داشته باشید: "انرژی در پی اندیشه می آید" هر جا که فکر باشد انرژی هم وجود دارد. برای بهتر گوش کردن به موسیقی دو مطلب را به خاطر بسپارید:
1 :صدای موسیقی در حدی باشد که شما با آن راحت هستید.
2 :خودتان را تسلیم موسیقی کنید.

موسیقی درمانیموسیقی درمانی


کاربرد موسیقی درمانی
در اینجا به کاربرد مواردی چند از موسیقی درمانی اشاره می شود:
کاربرد موسیقی درمانی برای کمک به افراد عقب مانده؛ با حرکات ریتمیک موزیکال میتوان مهارت درهماهنگیهای حرکتی را بهبود بخشید، اشعار آوازهای مخصوص رامی توان نوشت که از طریق آن مراحل و روشهای مهارتهای خودیاری مثل لباس پوشیدن و مسواک زدن را یاد
بگیرند و به خاطر بسپارند. موزیک تراپیست ها، برای اینکه برنامه های درمانی و روش های مؤثر برای در حال جریان ایجاد کنند، باید برنامه ریزی دقیقی را به کار گیرند.

روش های موسیقی درمانی
در موسیقی درمانی دو روش اساسی وجود دارد: روش فعال و روش غیر فعال، روش غیر فعال شامل شنیدن موسیقی است که بیماری با گوش دادن و شنیدن موسیقی که در حال نواخته شدن است، مورد درمان قرار می‌گیرد. در این روش بیشترین تأثیر عملکرد در جهت برانگیختن و تأثیر واکنش‌های عاطفی و ذهنی است.

در حالی که در روش موسیقی درمانی فعال که نواختن، خواندن و حرکات موزون اساس کار است. واکنش‌های مختلف عاطفی، ذهنی، جسمی و 
حرکتی تحریک و برانگیخته میشوند. برنامهها و روشهای موسیقی درمانی متنوع و متناسب با نیاز افراد تنظیم و تدارک دیده می‌شود.

کاربرد موسیقی در توانبخشی
با توجه به این که پردازش موسیقی در مغز در مناطقی متفاوت از مناطق درگیر در ادراک سایر اصوات از جمله گفتار صورت میپذیرد امروزه از موسیقی درمانی در توانبخشی ذهنی و جسمی و نیز کمک به رشد دقت شنیداری و بهبود توجه و تمرکز و در نهایت رشد مهارت‌های گفتاری استفاده میشود.

این امر در مورد کودکان مبتال به اوتیسم و نیز مبتالیان به اختلال یادگیری بیشتر صدق میکند. موسیقی آرام بخش موجب آرام سازی و پاسخ های آرام بخش و کاهش فعالیت در نورواندوکرین و سیستم های عصبی سمپاتیک و در نهایت کاهش اضطراب، ضربان قلب، تعداد تنفس و فشار خون می شود.

موسیقی در کاهش نوروادرنالین در گردش خون که به شروع خواب وابسته است، تاثیر دارد. به نظر می رسد مداخله موسیقی مناسب و هدفمند در دو فرم روزانه و شبانه قبل از خواب، باعث بهبود خواب شبانه و سرحالی روزانه می شود و تاثیر متقابل این دو روش بهبود کیفیت خواب و کاهش نشانه های اختالل بی خوابی را به دنبال دارد.

یکی از مواردی که در فعالیتهای موسیقی توسعه می یابد حافظه است یک فرد جهت انجام یک تکلیف ساده ی موسیقی از حافظه خود استفاده میکند و لذتی که یک مستمع موسیقی هنگام شنیدن می برد به خاطر این است که توسط حافظه به قسمتی از ملودی و هارمونی موسیقی شرطی شده است.

بسیاری افراد ٬ بعد از شنیدن یک قطعه موسیقی آن را بازسازی میکنند که این فرایند مستقیم با حافظه در ارتباط است و قابلیت اجرای مجدد یک قطعه موسیقی ٬بعد از شنیدن ٬حتی درافراد اوتیسم نیز دیده میشود.


موسیقی درمانی و افراد اوتیستیک
یکی از مسایل بسیار مهم برای فرد اوتیستیک، توانایی ایجاد ارتباط چشمی با دیگران است. در کلاس‌های موسیقی درمانی، با استفاده از سازهای ساده ولی جذاب مثل دایره زنگی، طبل کوچک، زنگوله، مثلث و یا انواع شیکرهامی توان از طریق شنیداری توجه کودک را به سمت ساز و دیدن آن جلب کرد و به این ترتیب با دنبال کردن ساز و نهایتاً نواختن آن توسط مددجو، مربی می تواند با فرد ارتباط گرفته و او را به دیدن و داشتن ارتباط چشمی تشویق که با روش دلاکاتو آشنا شویم:

دلاکاتو معتقد بود عدم تعادل دو نیمکره ی مغز علت بروز بسیاری از اختلالات است .وی سعی داشت تفکیک عملکرد دو نیمکره مغز را انجام دهد و بعد برتری نیمکره ای مغز را بوجود آورد .در این راستا انجام فعالیتهای موسیقایی مناسب در فعال سازی دو نیمکره مغز و تعادل انها بسیار مؤثر می باشند.

بسیاری از افراد کم توان ذهنی در فعالیتهای سازشی خود دچار مشکل هستند این بدان منظور است که با موقعیتهای جدید و افراد جدید، سازش پیدا نمی کنند. به دلیل غیر کلامی بودن فعالیت موسیقی، بازخوردهای غیر کلامی بسیار سریع تر شکل گرفته و درمانگر می تواند ارتباط خود با درمانجو را بسیار سریع برقرار کند.

یکی از مشکلات شایع افراد معلول،استفاده کم یا ضعیف از عضلات ظریف دست می باشد. نواختن سازهایی مانند پیانو یا فلوت و یا گیتار به خاطر استفاده زیاد و مستمر از انگشتان به تقویت این ماهیچه ها و نحوه قرار گرفتن صحیح دست ها و تقویت عضلات درشت آن کمک میکند.

فعالیت های موسیقایی براحتی با توانایی های هر فرد قابل تطبیق است بنابراین هر فردی حتی با محدودیت ترین قابلیت های فیزیکی و ذهنی می تواند دست خود را بر روی یک طبل بزرگ بزند که این یک قابلیت مثبت است. افراد کم توان ذهنی از این فعالیت لذت برده و 
اعتماد به نفس زیادی پیدا کنند.

کودکانی که دچار اختلالات یادگیری ،کم توانی ذهنی یا اوتیسم هستند در بیان توالی ها دچار مشکل هستند. در موسیقی درمانی استفاده از آهنگها و اشعار زیادی که در این زمینه وجود دارد برای حل این مشکل میتوانند بسیار مفید باشند، چون موسیقی و آواز خواندن در کدگذاری مطالب و حفظ شعر نقش مهمی را ایفا می‌کنند.

کاهش رفتارهای گوشیه گیرانه در کودکان دارای اوتیسم
فقدان ارتباط اجتماعی یکی از بارزترین ویژگی های کودکان دارای اوتیسم می باشد به گونه ای که نام این کودکان برگرفته از همین خصوصیات در آنها میباشد خصوصیت این رفتار می تواند شامل فقدان تماس چشمی،کناره گیری اجتماعی و فقدان رابطه با همسالان باشد.

موسیقی سرشار از عوامل ارتباطی است. کودکان دارای اوتیسم در جلسات موسیقی درمانی ناگزیر با درمانگران، همسالان، ابزار موسیقی و خود موسیقی ارتباط بر قرار می کنند.

گسترش دامنه ارتباطی می تواند به کاهش ضعف این کودکان در حوزه ارتباطی با پیرامونشان کمک فراوانی کند. لازم به ذکر است که موفقیت در این حوزه بستگی به برنامه ساختارمند درمانگر باتجربه، صبور و علاقه‌مند دارد.

یک موسیقی درمانگر باتجربه می تواند برنامه ای را طراحی کندتا کودک دارای اوتیسم را مجذوب فعالیت ها نمایدو تجاربی را سازماندهی نماید تا مشکلات حسی و حرکتی این کودکان را که معمولا آن ها را معطوف به خودشان و اجتناب از پیرامون می نماید را به حداقل برساند و از طریق ترغیب کردن کودکان به گوش دادن به موسیقی، فراهم کردن تجارب بینایی، شنیداری و لمسی در فضای موسیقایی برای کودک و کمک به او در درک صداها و آگاهی و شناخت اشخاص و ابزاری که به وجودآورنده صداهستند، درمانگر می تواند به توسعه رفتارهای ارتباطی اجتماعی کودک کمک موثری نماید.

محققان معتقدند که پس از درگیری کودکان دارای اوتیسم باموسیقی او به تدریج ارتباط با محیط اطرافش را توسعه داده وآن را نیز به مکان های غیرموسیقایی تعمیم می دهند.

توسعه روابط کلامی و رشد گفتاری در کودکان دارای اوتیسم
کودکان دارای اوتیسم اساسا در استفاده از نمادهای کلامی مشکل دارند یعنی آن ها نمی توانند چیزی را جایگذین آنچه که نمی بینند و نمی شنوند بکنند.زبان این کودکان معموال گنگ و نامفهوم است ویابیشتربه شکل صداهای نامفهوم محدود می باشد.

تکنیک های موسیقی درمانی تلاش می کند تا فرایند های گفتار آوایی را تسهیل کند وفرایند های ذهنی را درمفهوم سازی ، سمبل سازی،درک مطلب فعال نماید.
برخی کوکان دارای اوتیسم حساسیت غیر معمول به موسیقی نشان می دهند.

گروهی دست به انتخاب سازهایی با صداهای خاص می زنند، یا علاقه به صداهای زیروبم نشان می دهند. همین پاسخدهی غیرمعمول این کودکان به موسیقی آنها را نزدیک به اهداف و مقاصد غیرموسیقایی مثل رشد گفتار و رشد اجتماعی نموده است به همین دلیل بسیاری از موسیقی درمانگران به کار با این کودکان علاقه دارند.

در کلاس های موسیقی تکرار کلمات ساده حتی یک سخن کوتاه بی معنا همراه با آواز و موسیقی می تواند منجر به رشد زبان و گفتاردر این کودک گردد. عبارات معنادار و موسیقی اگر با نشانه های بینایی ولمسی ارائه شوند فرایند پیشرفت درمان را تسهیل خواهند کرد.

کاهش مشکالت حسی و اداراکی در کودکان دارای اوتیسم
فضای موسیقایی حاکم بر جلسات موسیقی درمانی سرشار از محرک ها حسی برای کودک دارای اوتیسم می باشد. موسیقی باید در یک ساختار منظم نه به هم ریخته به کودک ارائه شود.

از انجا که کودکان دارای اوتیسم از اختلالات حسی گوناگون رنج می برند، موسیقی درمانی نه تنها می تواند موجب آن شود تا کودک دارای اوتیسم در دریافت های مربوط به یک حس وحدت ایجاد نماید بلکه به دلیل برخورداری از تجارب چند حسی از یک نوع یکپارچگی در درون دادهای حسی برخوردار می گردد.

فرایند گوش دادن و توجه به موسیقی و صدادر کودکان دارای اوتیسم باید به دقت موردتوجه درمانگران قرار گیرد.


موسیقی درمانی
زیر نظر: دکتر مرضیه نظری
گردآورندگان: سرگروه های مشکلات ویژه یادگیری، رویا ابراهیم نیا، مریم طهماسب نژادشفیع پور، فاطمه نقوی

0
0
0
0 نفر

0 نظر

اطلاعات
برای ارسال نظر، باید در سایت عضو شوید.