آشنایی با رنگ صدا، ساختار و نحوه کوک کالیمبا

ساز کالیمباساز کالیمبا


خواستگاه کالیمبا
آفریقا زیستگاه و زادگاه سازهای بومی و محلی بسیاری است که امروزه برخی از آن‌ها برای مردمان سایر نقاط جهان نیز شناخته شده‌اند و ساز کالیمبا یکی از سازهای موسیقی بومیان آفریقا است. کالیمبا بیشتر در شمال شرق آفریقا دیده می‌شود. زیست‌گاه اصلی این ساز کشورهای کنگو و زیمبابوه است.

تنوع اسم
موسیقی فلکلور یا موسیقی بومی یا موسیقی محلی مناطق مختلف دنیا با سازهایی بومی، زائیده ذوق و قریحه مردمان آن منطقه، نواخته می‌شود. به همین خاطر، مدل‌های مختلفی از کالیمبا در سراسر آفریقا یافت می‌شود که متناسب با شرایط مردم هر منطقه، با تنوع در شیوه ساخت و تنوع اسم همراه هستند.

برای مثال در زیمباوه به آن کانوکوبلا می‌گویند و بین ۷ تا ۱۲ کلید دارد. همان‌طور که روال کار موسیقی بومی یا فلکلور است، این ساز هم در مراسم آئینی نواخته می‌شود. این ساز در برخی کشورهای انگلیسی زبان، به نام «thumb piano» یا «پیانوی انگشت شصتی» و در جزایر دریای کارائیب، به نام «اِمبی‌یرا» (mbira) و «کالیمبا» معروف است.

کشف کالیمبا
در اوایل قرن بیستم یک متخصص اتنوموزیکولوژی (قومیت‌شناسی موسیقی) حین سفر به روستا‌های آفریقا با این ساز آشنا شد. اولین بار این ساز در سال ۱۹۶۰ توسط یک کمپانی اسباب بازی واقع در پرینستون، شهری در ایالت نیوجرسی کشور آمریکا، عرضه شد و رفته رفته همین کالیمبا در جهان شناخته شد.

خانواده کالیمبا
کالیمبا از خانواده‌ سازهای تیغه‌ای خودصدا (lamellaphones) است. هنگام نواختن این ساز با ارتعاش یک یا چند تیغه صدا تولید می‌شود. از نمونه‌های دیگر این خانواده از سازها می‌توان به «زنبورک» اشاره کرد.

ساختار کالیمبا
تیغه‌های ساز روی یک جعبه‌ صوتی چوبی قرار گرفته‌اند و روی جعبه حفره‌هایی برای تشدید صدا ایجاد شده است. گاهی در ساخت این ساز از نیروی مغناطیس و آهنربا برای تقویت صدا استفاده می‌شود. در این حالت قطعات کوچک آهنربا داخل جعبه صدا نصب می‌شوند.

وقتی بسته‌بندی کالیمبا را باز می‌کنید، برچسب‌های رنگی (notes stickers) را مشاهده می‌کنید که باید روی تیغه‌ها چسبانده شوند. در ادامه حروف انگلیسی که از هفت نت موسیقی نمایندگی می‌کنند و روی برچسب‌ها نوشته شده‌اند را می‌بینید:
دو C/ ر D/ می E/ فا F/ سل G/ لا A/ سی B

نواختن کالیمبا
نواختن ساز کالیمبا آسان است. روی تیغه‌های فلزی ساز که حکم کلاویه‌های پیانو را هنگام نواختن دارند، برای شناسایی نت‌ها، برچسب‌های نت را می‌چسبانند که موجب سهولت و سرعت نواختن می‌شود.

این برچسب‌ها معمولا به عنوان وسایل جانبی در جعبه آکبند ساز موجود است. اندازه حدودی کالیمبا به شرح زیر است: طول آن ۱۸ سانتیمتر، عرض ۱۳ سانتیمتر و ارتفاع آن ۳ سانتیمتر است. کالیمبا، وزنی در حدود ۲۰۰ تا ۳۰۰ گرم دارد. 
در جعبه آکبند ساز، چکش کوک کالیمبا هم موجود است.

کوک کالیمبا
 برای کوک کردن ساز فقط کافی است با چکش مخصوص خود، ضربه‌هایی به بالا یا پایین تیغه‌ها بزنید تا تیغه‌های مورد نظر کمی به جلو یا عقب حرکت کنند. در واقع طول آن‌ها نسبت به خرک یا پل ساز را با این کار تغییر می‌دهیم. هرچقدر طول تیغه کمتر شود، صدای آن زیرتر و هرچقدر طول آن بیشتر، صدا بم‌تر می‌شود.

برای اینکه بفهمید چه موقع‌ تیغه‌ها در اندازه و جای مناسب قرار دارند و ساز کوک شده است، می‌توانید به راحتی از الکتریک تیونر یا اپلیکیشن کوک روی موبایل‌تان استفاده کرد.

تا زمانی که صفحه نمایش تیونر خطا می‌دهد و رنگ نت را قرمز نشان می‌دهد، از چکش کوک استفاده کنید و تیغه‌ها را جا‌به‌جا کنید، تا اینکه نت مورد نظر را به رنگ سبز نشان دهد. برای ایجاد صداهای بم احتیاج دارید که چکش را به بالای تیغه‌ها بزنید و برای صدای زیر باید چکش را به پایین تیغه‌ها بزنید.


0
0
0
0 نفر

0 نظر

اطلاعات
برای ارسال نظر، باید در سایت عضو شوید.