بستنی خوردنی تاریخی تابستانی

29 مرداد 1399   azizi   مطالب و مقالات, تغذیه   0 نظر   77 بازدید   |

بستنی غذائی که در تابستان مطبوع است ولی باید بدانید چه وقت و چقدر بخورید. در اولین نظر وقتی کلمه بستنی را می شنویم فکر می کنیم بستنی یکی از محصولات تمدن جدید است و حال آنکه تاریخ بستنی خیلی قدیمی است.

بستنیبستنی


اسکندر کبیر در قرن چهارم میلادی نوعی دسر می خورد که به نام ماسدوان معروف است. در آن زمان، میوه های مختلف را مخلوط می کردند و با عسل شیرین می کردند و در کوزه های گلی می ریختند و کوزه ها را در برف می گذاشتند تا یخ کند.

نرون امپراتور جبار روم، بر طبق روایات یکی از تاریخ نویسان هم عصرش، وقتی مهمان داشت صف بردگان مثل زنجیر دست به دست می دادند و از لای برفهای کوه آپنن بستنی میوه و عسل را که به سبک بستنی اسکندر درست می کردند، به سر میز غذای مهمانان می آوردند.

کشورهای عربی در قدیم شربت خنکی داشتند که به وسیله یخ و نمک آن را خنک می کردند و مارکوپولو سیاح معروف وقتی از سفر دور و دراز خود برگشت نسخه های شربتهایی را که در کشورهای عربی درست می کردند، به اروپا آورد و کلمه سوربت از کلمه شربت عربی در زبان اروپایی وارد شد و تا امروز هم مصطلح است و به نوعی بستنی که از آب میوه ها تهیه می شود اطلاق می گردد.

شربتهایی که به این ترتیب در آن زمان تهیه می شد در ونیز و در ایتالیا رواج کامل یافت و کاترین دومدیسی کسی بود که هنگام عروسی خود با هانری دوم - در سال 1533 - آن را به فرانسه آورد و در آنجا هم رواج داد.

هانری سوم و بعد از او لویی چهاردهم از سلاطین فرانسه بودند که به بستنی علاقه زیادی داشتند و بر اثر این علاقه بستنیهای متنوعی از شیر و تخم مرغ تهیه می کردند.

آمریکا اولین کشوری بود که بستنی را تجارتی کرد و کارخانه های جدیدی برای ساختن بستنی به وجود آمدند که این محصول را به سبکی خاص می ساختند و به همه نقاط دور دست حمل و نقل می کردند.

صنایع جدید بستنی سازی از امریکا به کشورهای دیگر وارد شد. اکنون در فرانسه در حدود پنجاه کارخانه صنعتی بستنی سازی و بیش از نه هزار کارگاه بستنی سازی دستی وجود دارد که جمعا هر سال بیش از صد میلیون لیتر بستنی می سازند.

کشورهایی که بر طبق آمار بستنی زیاد مصرف می کنند، اول آمریکا است که حداقل مصرف سرانه آن نه لیتر در سال و بعد ایتالیاست که مصرف سرانه هشت لیتر نیم و بعد روسیه شوروی است که هر نفر روسی در سال حداقل هفت لیتر بستنی مصرف می کند.

صنایع جدید بستنی سازی و نگهداری آن در یخچال، مصرف انواع بستنی را در کشورهای مختلف جهان افزایش داده است. در ایران هم از وقتی به وسیله کارخانه های جدید تهیه می شود و در یخچالهای جدید آن را نگهداری می کنند، مصرف آن در سراسر کشور افزایش یافته است.

ارزش غذایی بستنی
ارزش غذایی بستنی بستگی به مواد اولیه آن دارد که بستنی را با آن می سازند. بستنی آب میوه ها مثل خود میوه ها از نظر غذایی ضیعف ولی از نظر املاح معدنی و ویتامین غنی است و نباید آب میوه را قبل از غذا خورد بلکه باید آن را در پایان غذا به عنوان دسر مصرف کرد.

بستنی میوه و آب میوه ها بر خلاف بستنی شیر و تخم مرغ و خامه یا مواد ترکیبی دیگر خیلی زود هضم می شود. بستنی شیر و تخم مرغ و خامه که شیرین تهیه می شود غذایی کامل است که وقتی بعد از شام یا ناهار به عنوان دسر خورده شود چون خودش غذای کاملی است، دیر هضم می شود و اغلب اشتها را به غذای بعدی از بین می برد.

حساب شده است که یک لیتر بستنی شیر و تخم مرغ بیش از هزار و صد کالری داد. بنابراین کسانی که بستنی کامل می خورند باید آن را در حکم غذا تلقی کنند و چیز دیگری نخورند تا هضم آن آسان گردد و از مصرف آن بدن استفاده کند.

مصرف بستنی برای چه اشخاصی مجاز است:
کسانی که از سلامت کامل برخوردارند، بهتر است در فاصله دو غذای اصلی به عنوان عصرانه صرف کنند.

وقتی کسی دچار خونریزی معدی می شود (چون سرما از خونریزی جلوگیری می کند) به او بستنی می خورانند.

کسانی که لوزتین خود را عمل کرده اند به عنوان غذا تا چند روز به آنها بستنی می دهند.

خانمهایی که حامله هستند و دوران ویار را می گذرانند اغلب دچار حالت تهوع و دل به هم خوردگی می شوند که نمی توانند غذا بخورند، این خانمها گاهی در مقابل بستنی و نوشابه های سرد تحمل نشان می دهند و از مصرف آن دچار دل به هم خوردگی نمی شوند، در چنین مواردی بستی و نوشابه های سرد و خنک تجویز می شود.

چه اشخاصی نباید بستنی بخورند؟
کسانی که مرض قند دارند زیرا بستنی شیرین و مقدار قند آن زیاد است.

کسانی که چاق هستند بستنی شیر و تخم مرغ و خامه آنها را چاق تر می کند ولی می توانند بستنی میوه و آب میوه را بخورند.

کسانی که از کبد ناراحت هستند، نباید بستنی بخورند، زیرا شیر و تخم مرغ و خامه وقتی بسته شود کبد این اشخاص را ناراحت می کند و تحمل هضم آن را ندارند.

کسانی که دارای معده و روده های علیل هستند نباید بستنی بخورند زیرا غذاهای سرد در دستگاه هاضمه دیر هضم می شود و علاوه بر آن ترمزی است بر ترشح غده های معدی که ترشحات معده را متوقف می کند.

کسانی که هضمی کند دارند باید بستنی را از صورت غذای خود حذف کنند و هیچوقت آن را به عنوان دسر غذا مصرف نکنند.

چطور باید بستنی را صرف کرد:
بستنی را باید به آهستگی و به مقدار کم خورد، کسانی که یک دفعه یک تکه بزرگ بستنی ار در دهان می گذارند عکس العملی در دهان خود احساس می کنند که ناراحت کننده است زیرا برودت بستنی وقتی به دندان رسید دندان آنها درد می گیرد و در دهان خود احساس ناراحتی می کنند و چون آن را می بلعند وقتی به مخاط معده رسید از ترشح عصیر معدی جلوگیری می کند و عواقب وخیمی از نظر دستگاه هاضمه ایجاد می کند.

پس باید بستنی را به مقدار کم و آهسته آهسته خورد و به بچه ها توصیه کرد که آهسته آهسته آن را بخورند و اگر در جایی بستنی جلو آنها می گذارید، یک قاشق کوچک هم به آنها بدهید که یواش یواش و کم کم بخورند.

وقتی چای و قهوه گرمی را خورده اید پشت سر آن بستنی نخورید و اگر بر عکس بستنی خورده اید روی آن آشامیدنیهای گرم نخورید، زیرا تماس چیزهای گرم و سرد با هم در معده، عوارض بدی در پیش دارد و درست مثل این است که شما آناً چیز سردی را گرم کنید، دستگاهی که در معرض این تغییرات قرار می گیرند خسته می شوند و عواقب آن به صورت دل درد و سوء هاضمه پیش می آید.

بستنی را در کشور دوست و همسایه و هم زبان ما افغانستان شیریخ می گویند و اسم فارسی و قشنگی است، با مواد ترکیبی بستنی هم ارتباط کامل دارد.

کتاب: خوردنیهای شفابخش
مهدی نراقی
0
0
0
0 نفر

0 نظر

اطلاعات
برای ارسال نظر، باید در سایت عضو شوید.