روستای چینو، روستا،چینو، تفرجگاه،گرگان،سایت رسمی مجید اخشابی، مجید اخشابی Key words:chinou village,village,chinou,promenade,gorgan,the official website majid akhshabi,majid akhshabi
روستای چینو در شمال شرقی ایران در استان گلستان قرار دارد. این روستا در 50 کیلومتری شرق گرگان و در 16 کیلومتری جنوب شرقی شهرستان علی آباد واقع شده است، از شمال شرقی به مرکز علی آباد، از جنوب به روستای افراتخته، از مشرق به روستای خاک پیرزن واز مغرب به روستای بالا چلی محدود است. چینو دارای آب و هوای معتدل کوهستانی با مناظر سرسبز بوده جزو ده های ییلاقی به شمار می آید و هر ساله در فصل بهار و تابستان پذیرای میهمانان زیادی است...



روستای چینو، روستا،چینو، تفرجگاه،گرگان،سایت رسمی مجید اخشابی، مجید اخشابی Key words:chinou village,village,chinou,promenade,gorgan,the official website majid akhshabi,majid akhshabi
وجه تسمیه
درباره وجه تسمیه چینو گزارشی درکتابچه وقایع کتول بیان شده که 14 خانوار از ترکان زنجان به کتول مهاجرت و در روستای چینو استقرار یافته اند و از آنجا نام «چینی کوه » را برای اولین بار می بینیم.
از گزارشهای جمع آوری شده در روستای یاد شده نقلی به دست آمد که از کارخانه ای سخن گفته شده که ظروف چینی را تولید می کرده است این عبارت تا حدودی به ما می گوید که روستای چینو مخفف «چینی کوه »می باشد که یادآور یادمانهای دیرینه و لبریز از آرزو بوده است .
در اعتقاد ایران باستان لفظ «چینوت» را داریم که یاد آور «پل صراطی» است که مسلمانان بدان اعتقاد دارند .اگر چه این نظریه هیچگونه اساسی ندارد ، شاید لفظ چینو از چینوت باشد واین احتمال از آن جهت است که روستای اولیه بر ارتفاع کوه قرار داشته است وایرانیان باستان نیز معتقد بودند که «پل چینوت» از یک سو به کوه البرز واز سوی دیگر به کوه دائیتی استوار است ودوزخ در زیر آن قرار دارد (ر.ک.ایران وتمدن ایرانی.کلمان هوار .ترجمه حسن انوشه(ص 171.)
روستای چینو، روستا،چینو، تفرجگاه،گرگان،سایت رسمی مجید اخشابی، مجید اخشابی Key words:chinou village,village,chinou,promenade,gorgan,the official website majid akhshabi,majid akhshabi
آثار تاریخی
ازگفتار اهالی روستا که گاه عبارت « بالا چینو» را بر زبان می آورند، چنین به نظر می آید که روستای اولیه در فاصله ای اندک در ضلع باختری آبادی کنونی دیه یاد شده قرار داشته است اما درباره سوابق تاریخی آن اخبار چندانی به دست نیاوردیم .
هر چند آثاری مانند « دنگ آسیو» « پیر گلدس » « پیر چهارشنبه » و« پیر غلامرضا » از دیرینگی منطقه حکایت می کند ، و حمام مخروبه وقدیمی روستا شاهدی دیگر است برای آنکه ساکنان روستای چینو روزگاران پر امیدی را پشت سر نهاده اند .همچنانکه ذکر شد به سبب کمبود مدارک و مآخذ از جابجایی و انتقال « بالا چینو» به موضع فعلی آن تقریباً چیزی نمی دانیم .
از دیگر آثار قدیم می توان از تپه ای نام برد که در ضلع جنوبی چینو واقع شده و بنا به روایات بزرگان آبادی در زمان فردی به نام مهدی شاه که از خوانین قدیم بوده و به دست مردم ساخته شده است.
لکن از گفتار پاره ای از پیران آبادی وانجام مقایسه ها در این باره ،می توان گفت این موضوع در زمانی بالغ بر یک صد سال قبل صورت گرفته است . به گزارش کتابچه نفوس آباد که عهد حکومت ملک آرا نوشته شده ، روستای چینو از36نفر نفوس برخوردار بوده است.
روستای چینو، روستا،چینو، تفرجگاه،گرگان،سایت رسمی مجید اخشابی، مجید اخشابی Key words:chinou village,village,chinou,promenade,gorgan,the official website majid akhshabi,majid akhshabi
معماری چینو
شاید در نگاه اول روستای چینو مثل هر روستای گیلانی، مازندرانی و یا گرگانی به نظر آید. همان شکل و شمایل آشنای روستاهایی که می‌شناسیم؛ با همان ویژگی‌های بام‌های شیب‌دار و خانه‌های کوچک ولی اصیل؛ اما وقتی دقیق‌تر نگاه می‌شود تفاوت‌های به چشم می‌آید. تفاوت‌هایی که روستای چینو را به یک روستای تاریخی تبدیل و آن را در فهرست میراث ملی به ثبت رسانده است. چینو چندان روستای بزرگی نیست اما ساختار معماری آن می‌تواند آن را به یکی از روستاهای مهم استان گلستان تبدیل کند.
عجیب نیست که در این روستا خانه‌ای را ببینید که روی دیوار گلی بنا شده باشد. یک سوی خانه را دیوار نگه داشته و سوی دیگر آن را ستون‌های چوبی و تازه کف خانه از بالای دیوار نمایان می‌شود. خانه‌ای معلق میان زمین و آسمان که شاید در کمتر معماری روستایی دیده شده باشد.
معماری روستای چینو همان معماری خشت و گل است، با پوشش بام‌های سفالی و درها و پنجره‌های چوبی. بیشتر خانه‌های تاریخی چینو از یک‌سو به تراس بزرگی که معمولا چند اطاق را به هم پیوند می‌دهد، ختم می‌شوند. گاهی این تراس‌ها دورتا دور خانه می‌پیچند و بالاخره به یکی از دیوارهای بیرونی آن ختم می‌شوند.
روستای چینو، روستا،چینو، تفرجگاه،گرگان،سایت رسمی مجید اخشابی، مجید اخشابی Key words:chinou village,village,chinou,promenade,gorgan,the official website majid akhshabi,majid akhshabi
استفاده از چوب در روستای چینو بخشی از سنت معماری بوده است. دیوارهای اصلی خانه با الوار و ملات خشت پوشانده شده است. به واقع الوارها در تحرک دیوار خانه‌ها به وقت لرزش زمین نقش موثری داشته و از سوی دیگر با انعطافی که دارند به جای تیرآهن‌های امروزی استحکام دیوار را هم هنگام گذاشتن ملات خشت و گل بیشتر می‌کنند.
البته در برخی خانه‌ها به جای خشت، از گل و سنگ استفاده شده است و هرگز روستاییان چینو از ملات خشک‌سنگ برای ساختن خانه‌هایشان استفاده نکرده‌اند.
روستای چینو، روستا،چینو، تفرجگاه،گرگان،سایت رسمی مجید اخشابی، مجید اخشابی Key words:chinou village,village,chinou,promenade,gorgan,the official website majid akhshabi,majid akhshabi
هرخانه‌ای برای خود حیاطی دارد که با حصاری از چوب یا حلبی از هم تفکیک می‌شوند. به نظر می‌رسد که این حلبی‌ها امروزی‌تر باشند و کم‌کم نشانه‌های دنیای مدرن را به روستا آورده باشند؛ اما در نگاهی به شیوه استفاده از حلبی‌ها هم می‌توان فهمید که چندان هم استفاده از این ابزارهای امروزی، در شیوه استفاده اهالی روستا تاثیری نگذاشته و همان حال و هوای معماری روستا را به خود گرفته‌اند.
اما حصارهای چوبی جلوه خاصی به روستا داده‌اند در فاصله هر تیر چوبی شاخه‌های درختان در هم تنیده‌ شده‌اند؛ به طوری که بخشی از حیاط هر خانه را محصور کرده باشد. اما چه حیف که پشت این حصارهای زیبا بخش‌های تخریب شده خانه‌های روستا که درست رسیدگی نشده‌اند دیده می‌شود.
در داخل هر خانه اجاقی دیده می‌شود که البته با اجاق‌هایی که دیده شده متفاوت است. البته این سبک معماری تنها خاص روستای چینو نیست و بیشتر روستاهای علی‌آباد کتول از این اجاق‌ها دارند. این اجاق از یک فضایی شبیه کابینت‌های امروزی تشکیل شده که زیر آن دودکش قرار گرفته و آتش در همان‌جا روشن می‌شود. کنار آتش و زیر آن فضای کابینتی هم جایی برای نشستن صاحب‌خانه در نظر گرفته شده است.
دور تا دور روستا جنگل است. جنگل‌های زیبایی که هنوز طعم کچلی ناشی از قطع بی‌رویه درختان را نچشیده‌اند.
روستای چینو امروز در خطر حذف خاطره‌های تاریخی خود است. خطری که اگر زودتر فکری به حال آن نشود می‌تواند به الگویی برای دیگر روستاهای ایران تبدیل شود. هرچند امروز هم خیلی از روستاهای تاریخی به سرنوشت امروز روستای چینو درآمده‌اند.


به همت:مهدیه شاهسون
مسئول انجمن معماری
ایمیل:mahdieh_shahsavan@yahoo.com

 

1
1
0
1 نفر

0 نظر

اطلاعات
برای ارسال نظر، باید در سایت عضو شوید.