مقاله تاریخی قراقویونلوها آق قویونلو ترک گوسفندان توتم قوچی آذربایجان اص و نسب قراقویونلوها سایت رسمی مجید اخشابی
عبارات ترکی قراقویونلوها و آق قویونلو، به معنی ((سیاه گوسفندان)) و ((سفید گوسفندان)) یا دارندگان گوسفندان سیاه و دارندگان گوسفندان سفید است. درباره منشا این نام، جای تردید وجود دارد و معلوم نیست که آیا به پرورش گوسفندان سیاه یا سفید مربوط می شود یا آنکه به نوعی ((توتم)) دارد دلالت دارد...



در علت تسمیه ایشان برخی گفته اند که چون بر پرچمهای قراقویونلوها نقش گوسفندان سیاه و وبر پرچمهای آق قویونلوها نقش گوسفندان سفید بود از این جهت آنان را قراقویونلوها و آق قویونلوها خوانده اند. لیکن تا حال، تصویر گوسفند سیاه یا سفید از آنان بر روی سنگ قبر یا در اثری از آن زمان مشاهده نشده است. روی سنگ قبر ترکمانان اغلب شکل قوچی منقوش است. بر روی پرچمی که از اوزون حسن آق قویونلو( موزه توپ سرای استانبول) به یادگار مانده است، هیچ گونه نشانی از گوسفند سفید دیده نمی شود.
 
محقق معروف، پرفسور مینورسکی می نویسد ((ساده تر این است که بگوییم وجه تسمیه این دو قبیله بر حسب نژاد احشام آنها بوده است)). نظر مینورسکی بیشتر قابل قبول به نظر می رسد. با این توضیح که شاید بیشتر گوسفندان قراقویونلوها به رنگ سیاه و اکثر گوسفندان آق قویونلوها به رنگ سفید بوده است. محقق ترک، پرفسور فاروق سومر که در زمینه تحقیقات ارزنده ای دارد با عقیده مینورسکی موافق بوده و نظر مورخان غربی را در خصوص وجه تسمیه این دوطایفه و ارتباط آن با رنگ پرچمهای آنها مردود شناخته است.
 
علاوه بر نظریات بالا نظر دیگری نیز وجود دارد و آن اینکه ((قرا)) در ترکی به معنی ((سیاه)) است، اما در زبان آذری، یعنی زبان مردم قدیم آذربایجان، به معنی ((بزرگ)) بوده و خود تغییر یافته واژه ((کلان)) است که در فارسی هم هنوز به کار می رود. شاید قراقویونلوها صاحب احشام فراوانی بودند و لذا به ((صاحبان گوسفندان کلان)) شهرت یافته اند و به احتمال زیاد کلمه قرا که در اول اسامی فرمانروایان این طایفه مانند قرامحمد، قرایوسف، قرا اسکندر و همچنین در مورد قرا عثمان، فرمانروای آق قریونلو نیز به کار رفته است همان معنی ((بزرگ)) را می دهد. شاید کلمه ((آق)) نیز ابتدا (( آقا)) به معنی بزرگ بوده و رفته رفته الف از آخر آن حذف شده است.

در مورد اصل و نسب آق قویونلوها اطلاعات نسبتا" زیادی موجود است، اما در خصوص قراقویونلوها اطلاعات کمتری داریم. آنچه مسلم است قراقویونلوها به یکی از بیست و چهار تیره از ترکان غز(اوغوز) یا در اصلاح منابع اسلامی به ترکمانان منسوبند. تنها یکی از مورخان عثمانی در قرن پانزدهم میلادی به نام مولانا شکر الله نوشته است که این طایفه، اولاد شخصی به نام ((دنیز خان)) هستند. وی اشاره می کند که من این مطلب را از زبان جهانشاه شنیده ام که یکی از معروفترین پادشاهان قراقریونلوهاست.

در کتابهای تاریخی نام قراقویونلوها ((بارانَی))، ((بارانلو)) و ((بارانلی)) نوشته اند. اولین بار این اسم را در کتاب دیار بکریه مشاهده می کنیم. بعدها مورخان دوره صفویه نیز در کتب خود از قراقویونلوها با نام بارانَی یاد کرده اند. به طور قطع روشن نیست که چرا این گروه از ترکمانان، به این نام نیز شهرت یافته اند. اینکه آیا این نام، اسم محلی بوده یا نام طایفه و قبیله ای به طور قطع بر کسی معلوم نیست. امروزه لغت ((باران)) در شهر مادرین ترکیه به معنی قوچ است و چون قراقویونلوها بر سر مزار خود مجسمه قوچ را نصب می کردند، شاید به همین مناسبت آنها را بارانَی نیز گفته اند.

بارانلو یا بارانَی با نون مشدد که لقب عامه تبریزیان هم هست، معنی منسوب به ((باران)) را می دهد.


به همت : مرضیه بخشایی
مسئول روابط عمومی رادیو مهرآوا
مسئول انجمن های: تاریخ ، دانستنی ها(موسیقی) ، اخبار اجتماعی ، کامپیوتر و فناوری اطلاعات ، تاریخ(کتابخانه) ، اجتماعی ، مناسبتها
ایمیل: bakhshaei2009@yahoo.com


0
0
0
0 نفر

0 نظر

اطلاعات
برای ارسال نظر، باید در سایت عضو شوید.