دلایل تازگی اشعار حافظ
دلایل تازگی اشعار حافظ

اشعارحافظ این اجازه را به خواننده می‎دهند که رویکرد تازه با اشعار منطبق کند و به همین دلیل متن شعر خواجه به شکلی در ادبیات ما منحصر به فرد است، در مورد اینکه چرا حافظ لسان الغیب لقب گرفت توضیح داد...



با این نکته باید شروع کنیم که اندیشه حافظ براساس زیربنای عرفان شکل گرفته و عرفان براساس فضای معنویت رشد و نمو پیدا می‌کند. یعنی آنچه که ما در عرفان اسلامی از ابتدای ظهور تا امروز مشاهده می‏کنیم مسئله جدی اهمیت به اخلاق و معنویت در اشعار حافظ است.

شاید بتوان گفت در قدیم می‎گفتند عرفان دخول به اخلاق حسنه و دوری از اخلاق بد و گناه است اگر بر این اساس عرفان را نگاه کنیم شعر حضرت خواجه براساس اینکه زیر مجموعه‎ای از عرفان اسلامی است به سمت معنویت پیش می‎رود.

اما نکته‎ای که بیشتر مطرح است این است که فضایی بعد از مرگ حافظ بوجود آمد که شعر حضرت خواجه به نحوی وارد مسائل قدسی و تقدس زا می‎شود. حافظ به شکلی وارد عرصه اندیشه‎ها می‎شود که آن را با معنویت تمام نگاه می‎کنند. شاید این اتفاق کمتر در دیوان شعری در غزلیات فارسی اتفاق می‎افتد.

شعر می‎آید و همطراز متون مقدس قرار می‎گیرد با آن مردم تفأل می‎گیرند و به همین دلیل است که اگر رگه‎های پرمایه معنویت در اشعار خواجه نبود این امکان پیش نمی‎آمد که مردم از همان ابتدا یعنی ابتدای فوت وارد این عرصه شوند. از سوی دیگر حدودا اولین لقبی که خواجه گرفته درسال 840 هجری 48 سال بعد از مرگش لسان الغیب است یعنی زبانی در غیب؛ در مقابل شهود در مقابل مادیات عالم معنویات مطرح است.

اگر با سخن رابرت یاس شاگرد گادامر فیلسوف معتقد باشیم که متن ادبی هنگامی هویت می‎یابد که به طور خلاق و مداوم با خواننده ارتباط برقرار کند یعنی که متن ادبی بدون شرکت خلاق مخاطبش قابل تصور نیست، بی اغراق می‎توان كفت که قدرت تأثیرگذاری اشعار حافظ در فرهنگ ایرانی بر گستردگی دامنه مخاطبان این دیوان شگفت انگیز است.

به همین دلیل هم تمام مخاطبان حافظ از عوام گرفته تا خواص همه منشیان، بلاغیون، فرهنگ نویسان و مذهبیون و عرفا همه به نوعی به اشعار وی علاقه نشان می‎دهند.

مسئله دیگر که در شعر حافظ به وفور وجود دارد و در شعر شعرای ما کم و بیش می‏توان دید خوانشهای متعدد است. یعنی شعر به شما اجازه خوانشهای متعدد را می‏دهد و این اجازه دادن به خوانشهای متعدد همیشه متن را تازه و در حال زایش می‎‏کند.

یعنی اشعار خواجه هیچوقت وارد کهنگی نمی‏شوند و هر دفعه نسبت به اشعار ما یک رویکرد تازه‎ای می‎توانیم پیدا کنیم . اشعار این اجازه را به خواننده می‎دهند که این رویکرد تازه را با اشعار منطبق کند و به همین دلیل متن شعر خواجه به شکلی در ادبیات ما منحصر به فرد است، از این جهت که خوانشی به این شکل را برای همه اقشار و همه اذهان فراهم می‎کند.



به همت: مريم پورمحمدي
مسؤول ارشد سايت
مسؤول انجمن آموزشگاه ادبيات
اختصاصي‌هاي سايت (دانلود برنامه ها، عكسها و پوسترها و مصاحبه‌هاي مجيد اخشابي)
ايميل: zendegi_khazan@yahoo.com
شناسه ياهو: zendegi_khazan



0
0
0
0 نفر

0 نظر

اطلاعات
برای ارسال نظر، باید در سایت عضو شوید.