نقاشی دیواری

7 خرداد 1398   maryam.pourmohammadi   مطالب و مقالات, مطالب هنری   0 نظر   1945 بازدید   |

نقاشی دیوارینقاشی دیواری


نقاشی دیواری به عنوان یکی از اشکال هنری انسان در طول تاریخ همواره از اهمیت خاصی برخوردار بوده، تآثیر آن بر زندگی انسان از دیرباز تا کنون آنچنان پایدار و ماندنی است که می توان گفت کمتر رشته هنری چنین تآثیری را داشته است، زیرا که خیلی ازرشته های هنری در مقاطعی از تاریخ بنا به ضرورت و مجموعه شرایط خاصی شکل گرفته و در مقاطعی دیگر از بین رفته یا کاربرد لازم خود را ازدست داده‌اند.

اما نقاشی دیواری را می توان اولین زایش راستین هنری انسان درسپیده دم تاریخ هنر دانست. بطوریکه همچنان تا کنون تداوم و تآثیر خود را در بطن زندگی جوامع بشری حفظ کرده است. در تبیین دستاورد بزرگ انسان عصر سنگ -که جهان را با تصویر مجسم می ساخت تا برآن تسلط یابد– نباید از یاد ببریم که هنر وی، به معنی واقعی واژه، هنربوده است. آنچه اهمیت دارد این نیست که او تصویرآفرینی می کرد بلکه این است که تصاویر مزبور را ماهرانه وزیبا می آفرید.


امروزه نقاشی دیواری از نظر ایجاد تآثیرات قوی بصری و آفرینش زیبایی و هماهنگی فرم و ریتم، نقش ارزشمندی در آثار معماری و زیباسازی شهری دارد.

نقاشی دیوارینقاشی دیواری


این رشته هنری اگر به درستی شناخته شود و به درستی به اجرا درآید، با توجه به فضاهای زیبا و با شکوهی که بوجود می آورد می تواند با هنر معماری تلفیق شود، همچنین این توان و اهمیت را در خود دارد که با مایه های فرهنگ و هنر و قوم و ملتی درآمیخته و به آن ارزش و اعتبار والایی دهد.

هزاران سال پیش، انسان نخستین، تصویر حیواناتی را که برای احتیاجات خود شکار می کرده و تصاویر آن‌ها را بر دیواره محل سکونت شان، یعنی در انتهای صخره غار نقاشی می کردند. آنان با اجرای اعمالی چون مراسم حمله به آن تصاویر، انگیزه خود را جهت شکار فردایشان بالا می بردند.

دراین باره "هلن گاردنر"، محقق و تاریخ نویس معاصر چنین می گوید:
"شکارگر -هنرمند آن روزگار، غالبأ از سطوح نامنظم و طبیعی دیوارهای غار، برجستگی ها، فرورفتگی ها، شکاف ها و لبه های تیز آنها برای ایجاد تصویر حضور واقعی شکل های خود درآنجا به طرز ماهرانه ای استفاده می کرده است. از برآمدگی دیوار می توانسته است در چارچوب خطوط کناری یک گاو وحشی مهاجم برای نشان دادن بزرگی بدن این جانور استفاده کند."

نقاشی دیوارینقاشی دیواری


هنرمند غارنشین اولیه به کشف این حقیقت نائل آمد که آمیزه هایی از موادی چون تنه و شاخسارهای سوخته درختان، شیره گیاهان، چربی های حیوانی، خاک های رسی و آب می تواند رنگ هایی پدید آورد که تقریبأ پایدار و بادوام باشد. آن هنرمندان اولیه با چنین ابزار و موادی در جهت برآوردن نیازهای معنوی خود این نقوش زیبای حیوانی و خوش حالت را به تصویر درآوردند.

ازآنجا که اجرای این آثار نه فردی بلکه بطور دسته جمعی توسط انسان های غارنشین اولیه کار شده است، بر روی هیچ کدام از این آثار به جا مانده، اثری از امضاء یا نشانی از هویت فردی هیچ هنرمندی دیده نمی شود. البته به جز موارد استثنایی که مثلا اثری از پنجه دست بر دیوار نقاشی شده به جای مانده که شاید بتوان آن را از هنرمند ساحر یا جادوگر آن دسته از غارنشینان به عنوان جزیی از ادای آیین شان دانست.

جالب توجه ترین آثار نقاشی دیواری مربوط به دوره پارینه سنگی را با قدمتی حدود 30 هزار سال مربوط به غارهای (آلتا میرا) واقع در شمال اسپانیا و غارهای (لاسکو) واقع درجنوب فرانسه است.
 
ایران
 
قدیمی ترین آثار نقاشی یافت شده در ایران مربوط به دوران نوسنگی –حدود 8 هزارسال قبل ازمیلاد– بوده که بر صخره های غار "دوشه" و در "دره میرملاس" در منطقه کوهدشت لرستان است.

این صخره نگاره ها صحنه های رزم و شکار با تیروکمان و حیواناتی چون اسب، بزکوهی و سگ را نشان می دهد که به شیوه ای ساده و ابتدایی و با ترکیبات مواد رنگی قرمز اخرایی، سیاه و اندکی زرد توسط انسان های غارنشین با انگیزه اعتقادات جادویی آن منطقه کار شده است.

پرفسور گرشمین دراین باره چنین می گوید: "نقاشی های مزبور به وسیله ساکنین لرستان در دورانی که بشر به حالت گردآورنده آذوقه می زیسته است ترسیم شده است و این دوران مربوط است به چندین هزار سال پیش از آنکه دره ها خشک شود و انسان بتواند از کوهسار پایین آمده و بیرون از کوهستان زندگی کند. "

پس از نظر پرفسور گرشمین، هیاتی مرکب از باستان شناسان خارجی و ایرانی به منطقه لرستان اعزام شدند و اظهار داشتند:
"نقوش روی صخره های لرستان شبیه نقوش مکشوفه در شرق اسپانیا در دوره های اخیر و مربوط به دروه ما قبل تاریخ است که عمدتا به صورت صخره های دسته جمعی و در زیر صخره های عظیم که به حالت برجسته، بر دیوار غار قرار گرفته اند، نقش شده است. خرده سفال های پیدا شده در آنجا دلالت بر سکونت در جوار این برجستگی ها درغار دارد.
سبک این نقوش اکثرأ ذهنی کار شده و صراحت اغراق‌آمیز در نشان دادن پیکرها و حرکات آنها در عین سادگی، به بیان روشن موضوع که جنگ و گریز شکارچیان با حیوانات است یاری رسانده است.

منابع:
1- حیدرزاده، پرویز، سیری در نقاشی دیواری ایران و جهان، 1380، دانشکده هنر و معماری
2- گاردنر، هلن، هنر گولار زمان، 1379، محمد تقی فرامرزی، انتشارات نگاه

0
0
0
0 نفر

0 نظر

اطلاعات
برای ارسال نظر، باید در سایت عضو شوید.