مشخصات و خواص گزنه

31 فروردین 1398   maryam.pourmohammadi   مطالب و مقالات, عطاری   0 نظر   1146 بازدید   |

مشخصات و خواص گزنهمشخصات و خواص گزنه


گزنه گياهي است كه در ويرانه ها، باغ ها و نقاط مرطوب كه چهارپايان از آن عبور مي كنند به صورت خودرو مي رويد و از دوران كهن تاكنون براي درمان بسياري از بيماري‌ها استفاده شده است.
گزنه از دوران ماقبل تاريخ نيز وجود داشته و مردم آن زمان از آن براي تغذيه استفاده مي‌كرده و از خواص درماني آن اطلاع داشته اند. جالينوس حكيم كه در قرن دوم ميلادي زندگي مي ‌كرد آن را براي رفع سرماخوردگي و بيماريهاي دستگاه تنفسي تجويز مي كرد.

ساقه اين گياه علفي و چند ساله چهار گوش است و به طور قائم تا ارتفاع يك متر بالا مي‌رود. اين گياه در ويرانه ها، ‌باغ ها و نقاط مرطوب كه چهارپايان از آن عبور مي‌كنند به حالت خودرو مي‌رويد، ريشه اين گياه خزنده است و در ناحيه‌اي كه سبز مي‌شود كم‌كم تمام منطقه را فرا مي‌گيرد.



ساقه اين گياه را پرزها و تارهاي مخروطي شكل پوشانده كه در صورت لمس كردن ساقه به دست مي‌چسبد و پوست را مي‌گزد كه توليد خارش و سوزش مي‌كند و شايد به همين دليل آنرا گزنه ناميده‌اند.

تخم آن نرم، ريز و تيره رنگ و مانند تخم كتان است، قسمت مورد استفاده اين گياه برگ هاي تازه، ريشه ، شيره و دانه آن است.

پراكنش جغرافيايي

در ايران در ييلاقات اطراف تهران، شميرانات و دركرج در دامنه‌هاي البرز، كندوان، پل زنگوله، در مناطق شمالي در گيلان درهرزويل و جنگل نودي، عمارلو، راه كبوترچاك به زردچيان، رودبار، آستارا، بندرگز و درآذربايجان در دامنه ‌هاي سهند، زنقاب، ديلمان و ارسباران به طورخودرو ديده مي‌شود.

تركيبات شيميايي
گزنه داراي تانن، لسيتين،‌ اسيد فرميك، نيترات پتاسيم و كلسيم است، تركيبات آهن دارد و داراي ويتامين c و نوعي گلوكوزيد است كه پوست را قرمز مي‌كند، از سرشاخه‌هاي اين گياه ماده قرمز رنگي به نام اورتي‌سين استخراج مي‌شود.

خواص دارويي
گزنه، مو را تقويت مي كند و از ريزش موي سر جلوگيري مي‌نمايد و حتي در بعضي از موارد موي سر دوباره مي‌رويد. براي استفاده از اين خاصيت 6 گرم سر شاخه‌ها و برگ ها و ريشه گزنه را به تنهايي و يا با 30 گرم چاي كوهي در يك ليتر آبجوش ريخته و آنقدر بجوشانيد تا حجم مايع به نصف برسد، شبها مقداري از اين مايع را به سر بماليد و صبح بشوييد.

براي براق شدن و جلا دادن به موها بعد از شستشوي سر موها را با چاي گزنه ماساژ دهيد، بدين منظور يك قاشق چايخوري برگ گزنه خشك را در يك ليوان آب جوش ريخته و مدت نيم ساعت بگذاريد بماند،‌ ماساژ دادن با اين چاي، شوره سر را برطرف مي‌كند.

دستگاه هاضمه را تقويت مي‌كند، ادرار را زياد مي‌كند، براي درمان بيماري قند مفيد است بدين منظور يك فنجان چاي گزنه را سه بار در روز ميل كنيد ، ترشح شير را در زنان شيرده زياد مي‌كند، اخلاط خوني و بيماريهاي پوستي را برطرف مي‌كند و دانه گزنه براي باز كردن عادت ماهيانه كاربرد دارد.

در درمان كم‌خوني موثر است و تعداد گلبول هاي قرمز را زياد مي‌كند، اگر در ادرار خون وجود داشته باشد گزنه آنرا برطرف مي‌كند، عرق‌آور، پاك كننده اخلاط سينه، ريه و معده است، نيروي جنسي را تقويت و گرفتگي هاي كبدي را رفع مي‌كند.

براي از بين بردن زگيل، ضماد برگ هاي تازه آنرا روي زگيل بماليد، براي پاك كردن مثانه، رفع عفونت مثانه و دفع سنگ از مثانه ، برگ گزنه را همراه با ريشه شيرين بيان دم كنيد و بنوشيد.

براي التيام زخم ها و زخم هاي سرطاني از ضماد تخم گزنه مخلوط با عسل استفاده كنيد ، براي برطرف كردن كهير از جوشانده گزنه به مقدار سه فنجان در روز بنوشيد، درد نقرس را كاهش مي‌دهد.

همچنين براي برطرف كردن ناراحتي هاي زنانه قبل از عادت ماهيانه از چاي گزنه استفاده كنيد، ناراحتي هاي كليه را برطرف مي‌كند، ضماد آن درد عضلاني را تسكين مي دهد، كرم معده و روده را مي‌كشد، درمان كننده بواسير است و براي برطرف كردن درد رماتيسم، برگهاي تازه آنرا روي پوست بماليد.

طرز استفاده

دم كرده گزنه
مقدار 40 گرم برگ گزنه را در يك ليتر آبجوش ريخته و به مدت 10 دقيقه دم كنيد، مقدار مصرف آن سه فنجان در روز بعد از غذا است.

جوشانده گزنه
مقدار 30 گرم گزنه را در يك ليتر آب ريخته و به مدت 10 دقيقه آن را بجوشانيد، اين جوشانده براي تصفيه خون مفيد است ، مقدار مصرف آن يك فنجان بين غذاها در روز است.

مضرات

گزنه اگر بيش از حد استفاده شود ممكن است براي روده‌ها و كليه‌ها مضر باشد بنابراين بهتر است با صمغ عربي و كتيرا خورده شود.

مقدار مصرف بيش از 10 گرم در روز ممكن است باعث بند آمدن ادرار شود، زنان باردار و كودكان بايد از مصرف آن خوداري كنند.

منبع: روزنامۀ جام جم
به همت: زهرا سلیمانی

0
0
0
0 نفر

0 نظر

اطلاعات
برای ارسال نظر، باید در سایت عضو شوید.