گردشگری: جوشش سرد 7 هزار ساله

 

 

جام جم آنلاين-زهرا کشوري: کاشان را بيشتر با نام سهراب سپهري ، باغ فين ، مسجد آقا بزرگ و خانه هاي معروفش مي شناسند. اما وقتي پشت شلوغي باغ فين و برو بياي بازديدکنندگانش ، کوچه کاهگلي و تنگي را در زير سايه سار درختان سرسبزي که سرشاخه هايشان از روي ديوار به دل کوچه سرک کشانده اند را پشت سر مي نهيم يک پله ما را به سوي يک درآهني مي کشاند که بر روي آن نوشته است چشمه سليمانيه.
چشمه سليمانيه آرام و بي ادعا در پيچ پيچ اين کوچه گم شده است. او آنقدر بي ادعاست که بسياري را تا دم در خود مي کشاند و وقتي چرتکه مي اندازند که ممکن است به 200 تومان پول ورودي نيارزد و برمي گردند تعجب نمي کند، او به بي مهري ها عادت کرده است.
آرام آرام تن از در رد مي کنيم و پا برگرده پله هاي سنگي مي نهيم تا ساعتي بر لب چشمه سليمانيه بنشينيم و چند صفحه از تاريخ اين مرز و بوم کهن را ورق برزنيم. چشمه سليمانيه را منصوب به حضرت سليمان ع مي دانند.
اما آن چنان که از شواهد برمي آيد، اين چشمه بوسيله «يافتا» پسر نوح زده شده است. تاريخ نگاران هفت هزار سال قدمت را براي اين چشمه تخمين زده اند.
هفت هزار سالي که اين چشمه گره بر گره مي ريخت و تا به امروز هيچ کاوشگري نتوانسته است به طور يقين گره از سوالات بيشمار که ذهن بسياري را درباره اين چشمه به خود مشغول داشته است ، بگشايد؛ ابهاماتي که گروههاي بسياري را به سوي کاشان گسيل داشته است.
معروفترين اين گروهها، گروهي است از کشور فرانسه به سرپرستي «دکتر کريشمن ». اولين گره کوري که اين جمع به دنبال گشودن آن بودند، مخزن اصلي و محل اصلي جوشش آب اين چشمه از دل زمين است.
دکتر کريشمن رد چشمه را تا 35 کيلومتري مي گيرد و آن جا به محلي وارد مي شود با «کتل».
کتل چون دو دست به هم چسبيده اجازه گذر به کريشمن را نمي دهد و اين گروه را در يافتن سرچشمه اصلي ناکام مي گذارد. گروهي ديگر نيز رد سرچشمه را تا 3 کيلومتري کوه «دندانه» مي گيرند و در آنجا متوقف مي شوند.
آنچه مسلم است اين است که چشمه سليمانيه از مجموعه سفره هاي آهکي پيرامون مي جوشد و بر اندام ناهموار زمين جاري مي شود. بسياري به قدمت هفت هزار ساله اين چشمه بديده ترديد نگريسته اند.
اما آزمايش هايي که از رسوبات اين چشمه به عمل آمده است به اثبات علمي و تاريخي اين قدمت ديرينه انجاميد. آنچه بيش از همه حيرت را بر پهناي صورتمان مي نشاند اين است که آب اين چشمه در طول هزاره ها يک ميلي متر کم و زياد نشده است و در آمد و شد روزگاران و فصلهاي برف و باران و يا خشکسالي هاي کويري آب در دل اين چشمه تکان نخورده است.
يک نکته حيرت انگيز ديگر اين که ، دماي آب چشمه نيز در چهار فصل سال ثابت است ، دمايي بين 25 تا 27 درجه سانتيگراد. دمايي که تقريبا با شرايط بدني آدمي سازگاري دارد.

 

گردشگری: جوشش سرد 7 هزار ساله

 

 


علاوه بر آن وقتي در آب چشمه خيره مي شوي ، رقص نور و آب نکته ديگري را در تاروپود ذهنت جاي مي دهد، انعکاس نور، اگر بخواهي اين انعکاس نور را دقيق تر احساس کني بايد شبي بر لب چشمه بنشيني چرا که نور روز اجازه بازتاب کامل را به آب نمي دهد.
اما اگر با دقت بيشتري به اين آبي آرام خيره شوي ، چربي بر روي آب مي بيني که همان ارتعاش نوري است که به صورت چرب نما جلوه مي نمايد. اما کاوشگران علت انعکاس نور را وجود جيوه در املاح آب چشمه دانسته اند.
همچنين آنچه دماي آب را در چهار فصل سال ثابت نگه مي دارد و نمي گذارد تقليل پيدا کند وجود همين جيوه اندک است.
در آب خيره مي شوم تا دمي را به تماشاي بازي آب و نور بگذرانم. در لابه لاي خنده هاي بي مبالاتي ما که در دل زلال آب ريشه زده اند، حرکت آرام و مايل خرچنگي نگاهم را تا عمق آب مي برد و بعد رقص ماهي و پيچ و تاب تن مار و اين سوال که شايد بي جواب ترين نکته اين چشمه باشد که اين جانوران از کجا آمده اند؛
تا به امروز هيچ کاوشگري جوابي براي اين سوال نداشته است. اما آب اين چشمه بخاطر وجود جيوه براي مصرف مداوم و سالانه متناسب نيست. اگر اين آب در طول سال و به طور مداوم مصرف شود از آنجايي که در ترکيبات خويش جيوه دارد، رسوباتي در کليه ايجاد مي کند که باعث مرگ مي شود.
حال اين که مردمان کاشان در طول ساليان مداوم از اين آب استفاده مي کردند و سالم مي زيستند: جز لطف خداوند و تاکيد بر اين نکته که در آفرينش هستي هر چيزي سرجايش قرار گرفته است ، هيچ دليل ديگري نمي توان بر آن تصور کرد.
پيرامون چشمه سليمانيه را باغهاي زيباي انار در بر گرفته است که خاصيت تصفيه کنندگي خون آن ، جان مردمان اين ديار را خريده است.
شنيده ها مي گويند که متراژ آبي که روزانه از دل چشمه بيرون مي زند و بر پيکر ناهمگون زمين جاري مي شود تا شولاي سبزي را چون نگين زمردگون در دل کوير نشاند، 30هزار مترمکعب برآورد شده است که در طول سال 10ميليون مترمکعب و در ثانيه 388 ليتر محاسبه شده است.
اين آب پس از اين که باغ فين را مي آرايد در دل زمين هاي کشاورزي پيرامون ، فرو مي رود. اما بناي اطراف چشمه به خواست و بناي ملکوکانه شاه سلطان سليمان صفوي به دوراني که مورخان 500 سال پيش از ميلادش مي دانند، ساخته شده است.
شاه سليمان پس از تاج گذاري در باغ فين بناي چشمه را براي روزگار عيش و نوش خويش مي سازد. در زمان ساخت اين بنا آنچه بيش از همه مانع پيشرفت کار مي شده ، فشار آب چشمه بوده است.
بر همين اساس فردي به نام «غياث الدين جمشيد کاشاني» در پي کنترل فشار آب بر مي آيد و بدين منظور در جلوي آب چشمه بنايي را به صورت يک "F"انگليسي بوجود مي آورد تا آب پس از عبور از آن وارد يک سطح هشت ضلعي شود که وقتي اين دو در هم انطباق پيدا مي کنند که کاملا سرعت آب مهار مي شود و آب آرام و بي صدا به حرکت در مي آيد تا آرامشي را بر جبين نظاره کنندگان خويش بنشاند، از سوي ديگر آرام آرام و بدون کمک پمپ با فشار ثابتي از دل فواره ها و آب نماهاي باغ فين بيرون زند. بناي داخلي اين چشمه يکي دو بار ترميم شده است.
اساسي ترين ترميمش توسط حاج سيدمحمد لاجوردي يکي از معروفترين تجار فرش کاشان و با هزينه خويش صورت پذيرفته که متاسفانه پس از اين ترميم اين چشمه مورد بي مهري قرار گرفته است.
اين بي مهري آنقدر زياد است که حتي مسافران کاشاني نمي دانند اگر پيچ و خم کوچه پس کوچه هاي پشت باغ فين را گام به گام پشت سر نهند و در رنگ و رو رفته ورودي را وارد شوند، آرامش عميقي در عمق چشمانشان جاري مي شود

0
0
0
0 نفر

0 نظر

اطلاعات
برای ارسال نظر، باید در سایت عضو شوید.