فلوت و تمدن بشریتفلوت و تمدن بشریت


دستکم 35 هزار سال پیش، در اعماق آخرین عصر یخبندان، صدای موسیقی غاری را پرکرد که اکنون در جنوب غربی آلمان واقع است، همان مکان و زمانی که Homosapiens اولیه نیز داشت قدیمی ترین نمونه های شناخته شده از هنر تصویری درجهان را روی دیواره ها حک می کرد.

موسیقی و پیکرتراشی ــکه به نظر می رسد تجلیات خلاقیت هنرمندانه باشندــ در میان برخی از نخستین انسان های مدرن هنگامی که شروع به انتشار در سرتاسر اروپا کردند یا اندکی پس از آن، همزمان ظاهر می شدند.

باستان شناسان کشفی را گزارش کرده اند که در آن یک فلوت استخوانی و دو قطعه از فلوت های عاج یافت شد. آنها می گویند اینها نماینده نخستین شکوفایی سازهای موسیقی در فرهنگ عصرحجر هستند. آنها می گویند فلوت استخوانی با پنج سوراخ انگشتی که در غار هولفلس در تپه های غرب اولم یافته شده، به مراتب کامل ترین تمام سازهای موسیقایی است که تاکنون از غارها به دست آمده است، آن هم در منطقه ای کهدر سال های اخیر قطعاتی از فلوت های دیگر در آنها پیدا شده است.

چند سال پیش نیز یک فلوت سه سوراخی تراشیده از عاج ماموت در غار دیگری به دست آمد و همچنین دو فلوت دیگر که از استخوان بال قوی گنگ ساخته شده‌اند. در همان غار باستان شناسان مجسمه های زیبایی از جانوران نیز یافته‌اند؛ اما تاکنون دست ساخته های باستانی با دقت تاریخ گذاری نشده بودند و تعدادشان کمتر از آن به نظر می رسید که براساس آنها بتوان تفسیر گسترده تری از نخستین روزهای پیدایش موسیقی ارائه داد. قدیمی ترین مدرک قطعی ازسازهای موسیقی پیش از این از فرانسه و اتریش به دست آمده بود اما تاریخشان خیلی جدیدتر از 30 هزار سال پیش است.

نیکلاس کونارد (N.Conard) از دانشگاه توبینگن در آلمان و همکارانش در مقاله ای که به صورت آنلاین در ژورنال نیچر به چاپ رسید، نوشته‌اند: «این یافته ها نشان می‌دهند در زمانیکه انسان های مدرن در اروپا ساکن شدند سنت موسیقی جاافتاده ای میان آنها وجود داشت.»

اگرچه تاریخ های رادیو کربن جدیدتر از 30 هزار سال پیش ممکن است غیردقیق باشد، اما نمونه های استخوانی و مواد همراه به طور مستقل در دو آزمایشگاه در انگلستان و آلمان و با استفاده از روش های مختلف آزموده شده اند. دانشمندان می گویند مجموع داده ها روی قدمت دست کم 35 هزار سال توافق دارند. دکتر کونارد که استاد باستان شناسی است در ایمیل خود از آلمان می‌نویسد: «این فلوت های جدید باید به قدمت 40 هزار سال تقویمی نزدیک ترباشند و قطعا تاریخ ورود نخستین ساکنان این منطقه را نشان می دهد.»

تیم دکتر کونارد می گوید همراه این فلوت ها مقدار زیادی مصنوعات از جنس عاج، خرده های حاصل از برخورد سنگ های چخماق و استخوان های جانوران شکار شده در رسوبات یافته شده است. ظاهرا اندکی پس از رسیدن انسان مدرن به اروپا که تصور می شود حدود 40 هزار سال پیش و 10 هزار سال قبل از منقرض شدن نئاندرتال های بومی اتفاق افتاده باشد، افراد بسیاری در این محل زندگی و کار کرده اند.

از قرار معلوم نئاندرتال ها که خویشاوندان نزدیک انسان هستند هیچ مدرک محکمی از خود به جای نگذاشته اند که حاکی از علاقه آنها به موسیقی باشد. باستان‌شناسان می گویند در میان این دست ساخته های جدید که به دست آمده از همه چشمگیرتر فلوتی است که از یک استخوان توخالی دال (نوعی کرکس) ساخته شده است؛ اسکلت دال اغلب در این غارها یافته می شود. بخش باقیمانده این استخوان حدود 5/21 سانتی متر طول دارد و شامل انتهای سازی است که نوازنده در آن می دمید. سازنده در این منطقه دو شیار عمیق V شکل به وجود آورده و نزدیک سوراخ های انگشتی چهار خط باریک دیده می شود. سر دیگر به نظر می‌رسد شکسته باشد؛ اگر بخواهیم بر اساس طول معمول استخوان‌های این پرنده قضاوت کنیم، 5 تا 7 سانتی متر از آن از بین رفته است.

کشف فلوت عاج سه سوراخی و 18 سانتی متری غار گایسنکلاسترل ــکه آن هم نزدیک اولم استــ در سال 2004 توسط دکتر کونارد، او را برانگیخت که جست‌وجویش در غارها را توسعه دهد. او در آن زمان گفته بود: «شاید جنوب آلمان یکیاز جاهایی باشد که فرهنگ انسان در آن آغاز شد.

«فریدریک سیبرگر، متخصص آلمانی موسیقی‌های باستان، این فلوت عاج را دوباره با چوب ساخته است. وقتی با این فلوت بازسازی شده کار کرد دریافت که فلوت باستانی طیفی از نت ها را تولید می کرد که از بسیاری جهات با فلوت های امروزی قابل مقایسه هستند. او می گوید: «این نت ها کاملا هارمونیک هستند.»

از این کشف جدید هم باید نسخه بدلی ساخته شود.  باستان شناسان می گویند: «انتظار دارند فلوت پنج سوراخی باقطر بزرگ ترش طیفی قابل مقایسه یا حتي شاید وسیع تر از نت ها و امکانات موسیقایی را فراهم کند.»

باستان شناسان و دانشوران دیگر درباره اینکه چه چیزی این اروپاییان باستانی را به سوی موسیقی هدایت کرد تنها می توانند به حدس و گمان بسنده کنند. دکتر کونارد و نویسندگان همکارش، سوزان مونزل (S.Munzel) از توبینگن و ماریا مالینا از آکادمی علومپایه و انسانی هایدلبرگ، به این نکته نیز اشاره می کنند که اتفاقا فلوتهول فلس در همان رسوبات و چند متر دورتر پیکره کوچک و مشهور از یک زن فربه و برهنه پیدا شد که آن هم حدود 35 هزار سال قدمت دارد. این کشف در ماه مه (تقریبا اردیبهشت) توسط دکتر کونارد اعلام شد.

آیا این فلوت یادگار ساعات خوش پس از شکار است؟ به مناسک باروری مربوط می‌شود یا به پیوندهای اجتماعی؟ باستان شناسان آلمانی معتقدند که موسیقی درعصر حجر «می توانست در حفظ شبکه های اجتماعی بزرگ تر مفید باشد و به این ترتیب شاید به افزایش جمعیت و توسعه قلمروی انسان مدرن کمک و آن را تسهیل کرده باشد.»
0
0
0
0 نفر

0 نظر

اطلاعات
برای ارسال نظر، باید در سایت عضو شوید.