روانشناسی: تاثیر روزه بر سلامت روح و روان-قسمت اول


امروزه میلیون‏‌ها انسان در دنیا به ویژه در کشور‏های توسعه یافته و متمدن از بیماری‏‌های روانی و از نبود آرامگاه روحی به شدت رنج می‏‌برند و ده‏‏ها انسان در روز در سرتاسر جهان به خاطر اضطراب‏‏‌های روحی و فقدان پناه‏گاه معنوی، پوچ انگاریِ این عالم، دست به خودکشی می‏ زنند.


به گفته روان شناسان، توجه به مسایل عبادی و امور ماوراء طبیعی، بهترین درمان این بیماری‏‌هاست و روزه که از مهمترین عبادات الهی و از اساسی‏ ترین فرایض دینی به شمار می‏‌رود، شایسته‏‌ترین درمان برای فشارهای روحی و بیماری‏‌های روانی دانسته شده است، زیرا انسان روزه‏‌دار، خود را در جهانی می‏‌بیند که از خود حساب و کتابِ دقیق دارد و گرداننده آن، نیرویی است که فناپذیری و نیستی در وجودش راه ندارد.


نقش روزه در سلامتیِ روان و طهارت روح، به مراتب افزون‏تر از نقش آن در سلامتی جسم است؛ زیرا گرفتن روزه هم باعث کاهش بیماری‏‌های روانی (حتی در بعضی موارد سبب درمان قطعیِ آنها) می‏‌شود و هم تقویت، پاکی و بزرگی روح را در پی دارد.

تقویت اراده یکی از موارد آثار روحی و روانی روزه است. انسان موجودی است دارای اراده و اختیار لذا هم می‌تواند بر کارهای زشت و غیرقانونی دست زند و هم قادر است کارهای خوب و پسندیده انجام دهد.

بر سرِ این دوراهی، آنچه وی را در پیروی از فرمانِ خِرد و فطرتِ پاک انسانی و پاگذاری روی خواست های نفس سرکشیده و هواهای لجام گسیخته‏ی شهوت حیوانی، توان‏مند می‏‌سازد، شناخت آفریدگار یکتا و پیروی از دستورهای نجات‏بخش اوست و بدون شک یکی از مهم‏ترین دستور‏العمل‏های خداوند بزرگ، فریضۀ روزه است.

انسانی که در روزهای روزه‌‏داری با آنکه در میان نعمت‏‌های فراوان و غذاهای متنوع غرق است و برای بهره‌‏برداری از انواع لذت‏‌های شهوانی توانایی دارد، وقتی به امر خداوند حکیم از خوردن همه آن نعمت‏ها و غذاها دست کشیده و روی تمام لذایذ پا می‌‏گذارد، در حقیقت توفیق ‏یافته تا مهار نفس سرکش را در اختیار خود گیرد، یعنی این انسان توانسته است برای نفس سرکشش «بِرِیک» بسازد تا با استفاده از آن در موارد خطرناک، خود و ایمانش را از افتادن در پرتگاه‏‌های بی‏‌تقوایی حفظ کند؛ پس روزه در واقع، اراده‏ی انسان را قوی ساخته و مهارِ نفس سرکش را در اختیار او قرار می‏‌دهد.

پیامبر اکرم می فرمایند؛”روزه آرزوهای نامشروع نفس را از بین می‏‏ برد و نیروی شهوات را کنترل می‏‌کند.”

پاکیزگی روح و نزدیکی به خدا از دیگر آثار روحی و روانی روزه است، به عبارتی پس از آنکه انسان روزه‏‌دار، مهار نفس را در دست گرفت و غریزه‏‌های گوناگون خود را تعدیل و اداره کرد، زمینه را برای انجام واجبات و ترک محرمات آماده می‏‌سازد؛ برای چنین انسانی از هر لحاظ، شرایط برای توبه و بازگشت به سوی خداوند بخشایشگر فراهم است و با یک توبه حقیقی و پشیمانی واقعی، می‏‌تواند خانۀ خاک‏ آلود دل را تکان داده و آیینۀ غبار گرفتۀ عقل را پاک و مصفا سازد تا از یک روح پاک و روان سالم بهره‏‌مند شود.

دین اسلام از آنجا که دین کامل و جامع است‏ به تمام ابعاد وجودی انسان و به همه‏ زوایای زندگی او عنایت تام دارد؛ از این جهت آفریدگار هستی با وضع قوانین جاودانه و با تسریع دستورات عادلانه، هم نیازمندی‏‌های جسمی او را بر‏طرف می‏‌سازد و هم به ضرورت‏‌های روحی او پاسخ می‏‌دهد؛ اگر از یک سو با تسریع عبادات به پرورش و پالایش روح او می‏‌پردازد از سوی دیگر همین عبادات را دوا برای درمان مرض‏‌های بدنی او نیز قرار می‏‌دهد؛

اگر روزه را برای تقویت اراده و بالا بردن عزت نفس بنده‏اش واجب می‏‌کند، از جانب دیگر آن را به عنوان بهترین داروی شفابخش برای کاهش اختلالات عصبی و اضطراب‏‌های روحی او نیز معرفی می‏‌کند.

انسان روزه‏‌دار نیک می‏‌داند که زندگی انسان هیچگاه پایان ندارد بلکه فقط چهره می‏‌گرداند و در کیفیت آن، دگرگونی پیش می‏‌آید؛ اینگونه انسان همواره به زندگی خویش لبخند زده و فردای خویش را درخشان می‏‌بیند.

بنده‏ روزه‏‌دار هرگز خویش را تنها تصور نمی‌کند، بلکه خود را تحت نظارت دقیق و همیشگی نیروی قدرت‏مند و جاوید می‏‌بیند و در همه حالات کمک‏‌های نهانی و امدادهای غیبی آفریدگار خویش را در لحظه لحظۀ حیات خویش تجربه می‏‌کند.


ادامه دارد...
0
0
0
0 نفر

0 نظر

اطلاعات
برای ارسال نظر، باید در سایت عضو شوید.