روانشناسی: حرف حسابت را قاطعانه به کرسي نشان

حرف حسابت را قاطعانه به کرسي نشان
افراد در مراحل مختلف زندگي شان با آشنايان يا دوستاني سر و کار خواهند داشت که بعضي رفتارهاي آن ها براي شان آزاردهنده خواهد بود. به طور مثال، همين طور که اين مخاطب گرامي اشاره کرده است از زياد صحبت کردن همکارش کلافه شده است و به آن اعتراض دارد ولي نمي تواند آن را بيان کند؛ بنابراين اين طبيعي است که از رفتارهاي ديگران ناراحت شويم ولي بايد بتوانيم اعتراض يا حداقل ناراحتي مان را به آن ها منتقل کنيم.

استفاده از ۳ سبک رفتاري

افراد براي اعتراض به رفتارهاي ديگران که براي شان آزاردهنده است، به طور ناخودآگاه 3 نوع واکنش از خود بروز مي دهند که هر کدام از آن ها يک سبک رفتاري است. در ادامه در اين باره بيشتر توضيح مي دهيم:

سبک منفعلانه: بعضي افراد در برابر رفتارهاي آزاردهنده نزديکان شان، سبک منفعلانه را بر مي گزينند.چنين افرادي در برابر هر رفتار آزاردهنده اي از ديگران، هيچ واکنشي از خودشان نشان نمي دهند. چنين عکس العملي باعث مي شود که طرف مقابل شان هيچ گاه به اين نکته پي نبرد که آن ها از اين رفتار ناراضي هستند. بنابراين در سبک منفعلانه، طرف مقابل به رفتارش ادامه خواهد داد و تغييري نخواهد کرد.

سبک پرخاشگرانه: گاهي افراد در برابر رفتارهاي ديگران، با پرخاشگري و دعوا واکنش منفي نشان مي دهند. در چنين حالتي، معمولا طرف مقابل هم با پرخاشگري برخورد مي کند و در نتيجه تعاملات آن ها قطع خواهد شد. البته ممکن است در اين پرخاشگري ها، دشمني هايي ايجاد شود و ديگر هيچ گاه مشکلات بين دو طرف رفع نشود. همچنين بايد توجه کرد که در صورت پرخاشگري و داد و فرياد کردن، طرف مقابل شنونده خوبي نخواهد بود، بنابراين اين سبک به هيچ وجه توصيه نمي شود.

سبک مقتدرانه: در اين سبک، افراد عواطف و احساسات خودشان را به صورت محترمانه به طرف مقابل منتقل و ابراز مي کنند. اين سبک بسيار مناسب است و همه مي توانند از آن استفاده کنند و با ژست خاصي مثلا با حالت چهره شان به طرف مقابل اين مفهوم را برسانند که از رفتار آزاردهنده وي خسته شده اند.حتما لازم نيست اين موضوع را به زبان آورد به عنوان مثال گاهي گرفتن ژست هايي که نشان بدهد، رفتار طرف مقابل اجازه نمي دهد تا ما تمرکز کنيم و کارمان را انجام دهيم به وي مي فهماند که صحبت هاي مداومش تمرکز ما را به هم مي زند. طرف مقابل هم معمولا در چنين برخوردهاي مودبانه اي، واکنش مثبت نشان مي دهد و بدون اين که به او بي احترامي شده باشد، رفتارش را تغيير مي دهد.

آشنايي با مهارت قاطعيت و جرات مندي
همان طور که خوانديد براي برخورد با دوستان يا آشناياني که رفتارهاي آزاردهنده دارند، سبک مقتدرانه بهترين راه حل است اما بعضي افراد هم هستند که به طور کلي در بيان نظرات شان مشکل دارند. بعضي رفتارهاي ديگران با اين که آزار دهنده نيست اما اشتباه است ولي باز هم بعضي افراد نمي توانند نظر مخالف شان را به آن ها بگويند. به طور مثال شايد نتوانيد در يک جمع دوستانه که افراد در حال برنامه ريزي براي سفري مشترک هستند، نظر مخالف خود را بيان کنيد. اگر هم مطرح کنيد توانايي به کرسي نشاندن حرف منطقي تان را نداريد.
قاطعيت داشتن يک مهارت است که بعضي افراد نمي توانند به درستي از آن بهره ببرند. با اين مهارت فرد مي تواند صادقانه احساسات خود را بيان کند. اگر فکر مي کنيد با اظهار نظر کردن در جمع يا در رابطه با نزديکان مشکل داريد، نگران نباشيد چون قاطعيت يک مهارت است و مي توان با راهکارهايي که در ادامه خواهيد خواند، آن را تقويت کرد.

*در قدم اول فراموش نکنيد که هر فردي سليقه و علاقه خاص خود را دارد که البته قابل احترام است. به طور مثال اگر شما از رنگ قرمز خوش تان مي آيد اما همسرتان اين رنگ را دوست ندارد، اين مسئله تنها يک اختلاف سليقه اي است و درست و نادرست درباره آن معنا ندارد. البته واضح است که شما بايد در عين حال که به سليقه ديگران احترام مي گذاريد، به سليقه خود هم پايبند باشيد. اگر از يک غذاي خاص خوشتان مي آيد، اين نظر و سليقه شماست، نگذاريد ديگران سليقه شما را زير سوال ببرند. با اين حال رعايت اعتدال و تبعيت از نظر جمع درباره مسائل سليقه اي بهترين راه حل است.

*سعي کنيد کلمه «من» را کنار بگذاريد. نشان دهيد تنها به خودتان فکر نمي کنيد. در جملات تان تاکيد را روي هدف و منطق ماجرا بگذاريد تا نشان دهيد نظرتان خودخواهانه نيست و به فکر جمع هم هستيد.

*توقع نداشته باشيد تمام جمع مطابق نظر شما رفتار کنند. براي نظرهاي تان دليل بياوريد. اگر گفته هاي شما به ضرر کسي تمام شد که مقابل تان نشسته است، سعي کنيد با او همدلي کنيد؛ براي مثال اگر نمي خواهيد با همسرتان به سينما برويد اول به طور قاطع بگوييد: «من، دوست ندارم بيايم» بعد از آن دليل واقعي بياوريد و به طور مثال بگوييد: «چون بايد به پدرم که بيمار است، سر بزنم» و در آخر هم با همسرتان همدلي کنيد و بگوييد: «مي دانم که شما دوست داريد امروز به سينما برويد و من از اين بابت معذرت مي خواهم. مطمئن باشيد در اولين فرصت به سينما خواهيم رفت».

*اگر در نشان دادن قاطعيت در رفتارهاي تان دقت نکنيد، ممکن است به پرخاشگري تعبير شود اما اين دو تفاوت اساسي با هم دارند. کسي که قاطع است مورد احترام ديگران است و با اعتماد به نفسي که دارد مي تواند حرف خود را بزند و حق خود را بدون ضايع کردن حق ديگران بگيرد اما انسان پرخاشگر به ديگران توجهي ندارد و فقط به خودش فکر مي کند. شايد فرد با پرخاشگري بتواند نظر خود را به کرسي بنشاند اما ديگران را ناراحت مي کند و تاثير بدي بر ديگران مي گذارد. بنابراين يک قدم مهم در مسير داشتن قاطعيت و نظر دادن درست اين است که احترام خود و ديگران را حفظ کنيد.

*اگر با کسي مشکل داريد پيش از شروع بحث سعي کنيد آن را فراموش کنيد. عصباني بودن و نشان دادن آن شما را غير منطقي نشان خواهد داد و نظرات شما در اين صورت قابل استناد نخواهد بود. يادتان باشد به هيچ وجه کسي را در جمع تحقير نکنيد. حرفي که طرف مقابل شما مي زند، حتي اگر نادرست و غيرمنطقي باشد بايد با آرامش درباره آن حرف بزنيد و قانعش کنيد.

* ديگران را قضاوت نکنيد و از بحث خارج نشويد. سعي کنيد تمرکزتان را روي همان موضوعي که درباره آن صحبت مي شود، بگذاريد. از اين شاخه به آن شاخه پريدن در بحث، باعث مي شود به نتيجه مطلوب نرسيد.

*دنبال برد و باخت نباشيد. قرار نيست کسي در نهايت برنده شود. شما بايد تنها به دنبال حقوق منطقي خود باشيد و چه بسا حق با شما نباشد.

*هيچ گاه دستور ندهيد و نظرتان را با احترام بيان کنيد. به جاي استفاده از عباراتي مثل «بايد»، «من مي گويم» يا «من مي خواهم»، از جملاتي مثل «خوشحال مي شوم اگر...»، «لطف مي کنيد اگر...» و ... استفاده کنيد.

محمدرضا نوربخش، کارشناس و مشاور خانواده
0
0
0
0 نفر

0 نظر

اطلاعات
برای ارسال نظر، باید در سایت عضو شوید.