پزشکي: قاتل خاموش

16 بهمن 1389   maryam.pourmohammadi   بهداشت و درمان, پزشکی   0 نظر   195 بازدید   |

فشار خون بالا; قاتل خاموش

سرخرگ ها خون را از قلب به ديگر نقاط بدن مي رسانند. براي آن که خون بتواند در اين عروق به جريان درآيد به نيرويي نياز دارد که در هر انقباض، عضله قلب در اثر برخورد خون به ديواره سرخرگ ايجاد مي شود. اين نيرو «فشار خون» ناميده مي شود.
به گزارش ايسنا، هنگامي که سرخرگ هاي بزرگ، قابليت ارتجاع و استحکام طبيعي خود را از دست بدهند و عروق کوچک نيز باريکتر شوند، فشار خون بالا مي رود. قلب مانند يک پمپ با انقباض و استراحت خود، خون را به داخل عروق مي فرستد. در زمان هاي مختلف مراحل اين پمپاژ، فشار خون در سرخرگ ها تغيير مي کند...


بالاترين ميزان فشار خون، فشار سيستوليک نام دارد. سيستوليک همان فشاري است که هنگام انقباض ماهيچه قلب موجب مي شود تا خون از قلب به سرخرگ اصلي وارد شده و به ساير نقاط بدن برسد.
کمترين ميزان فشار خون نيز فشار دياستوليک است که فشار بين ضربان هاي قلب محسوب مي شود و مربوط به زماني است که قلب در حالت استراحت است. فشار خون برحسب ميلي متر جيوه(mmhg) اندازهگيري مي شود. ميزان فشار خون بر پايه دو عدد نشان داده مي شود. اولين عدد مربوط به فشار سيستوليک يا ماکزيمم و دومي مربوط به فشار دياستوليک يا مينيمم است.
براساس اعلام مرکز مديريت بيماري هاي غيرواگير وزارت بهداشت، فشار خون بالا عبارت است از افزايش فشار وارده از جريان خون به ديواره رگ هاي خوني. فشار خون بالا گاهي «قاتل بي صدا» ناميده مي شود چرا که تا مراحل انتهايي اغلب هيچ علامتي ندارد.
بايد توجه داشت که فشار خون به طور طبيعي در اثر استرس و فعاليت بدني بالا مي رود. اما فردي که دچار بيماري فشار خون بالا است هنگام استراحت نيز فشار خونش بالاتر از حد طبيعي است. رژيم هاي نادرست غذايي، مصرف زياد غذاهاي چرب و پرنمک، بي تحرکي و زندگي ماشيني از جمله عوامل مستعد کننده براي ابتلا به بيماري فشار خون بالاست.
بسياري از افراد که به فشار خون بالا مبتلا هستند، علامتي نداشته و احساس بيماري ندارند. 15 درصد افراد مسن داراي فشار خون هستند و خودشان خبر ندارند مگر آن که فشار خون بطور ناگهاني خيلي بالا برود. به اين ترتيب تنها راه تشخيص فشار خون بالا، اندازه گيري ميزان آن است.
از هر ده نفر مبتلا به فشار خون بالا، در نه نفر آنها، يعني در90 درصد آنها علت دقيق براي فشار خون شناخته نشده است. اين نوع فشار خون، نوع اوليه فشار خون بالا ناميده مي شود. در تعداد کمي از افراد مبتلا به فشار خون بالا (نوع ثانويه فشار خون بالا) عواملي همچون تنگ شدن سرخرگ کليوي و يا اختلال در توليد هورمون هاي مترشحه از غدد فوق کليوي و بيماري هاي بافت کليه در ايجاد بيماري نقش دارند.
چاقي و اضافه وزن، سيگار کشيدن، مصرف الکل، رژيم غذايي حاوي نمک يا چربي اشباع شده زياد، عدم مصرف ميوه و سبزي، کم تحرکي و نداشتن فعاليت بدني کافي، استرس و عوامل ژنتيکي از علل مستعد کننده بيماري فشار خون هستند. اگر يکي از والدين و يا هر دو دچار فشار خون بالا باشند، خطر ابتلاي فرد به فشار خون بيشتر است. سابقه خانوادگي فشار خون بالا، سکته مغزي و حمله قلبي نيز احتمال ابتلا را افزايش مي دهد.
براي پيشگيري از ابتلا به فشار خون، وزن تان را کنترل کنيد. اگر اضافه وزن داريد، رژيم بگيريد. کم کردن حتي يک کيلوگرم از وزن تان در اين زمينه مفيد است. مرتب ورزش کنيد. 30 دقيقه ورزش در هر روز بهترين راه مبارزه با پرفشاري خون است. مصرف روزانه نمک را کم کنيد (حداکثر يک قاشق چايخوري). سديم علاوه بر نمک در بسياري از غذاهاي بسته بندي شده، وجود دارد. براي اطلاع يافتن از مقدار سديم بکار رفته در مواد غذايي برچسب آنها را قبل از مصرف به دقت مطالعه کنيد. اگر مي خواهيد از مواد جايگزين سديم استفاده کنيد حتما با پزشک مشورت کنيد; چرا که برخي از اين مواد براي همه افراد مناسب نيستند.
سکته مغزي، حمله قلبي، نارسايي احتقاني قلب، نارسايي کليه و آسيب چشمي و مشکل بينايي از عوارض اصلي فشار خون بالا هستند. هرچه فشار خون بالاتر باشد، طول عمر افراد پايين تر خواهد بود. اگر فشار خون بالا به مدت طولاني بدون درمان باقي بماند ممکن است نارسايي کليوي رخ دهد و يا حتي به بينايي آسيب وارد شود. در ضمن امکان دارد که قلب بطور غير طبيعي بزرگ شده و کارايي آن کم شود که چنين وضعيتي مي تواند منجر به نارسايي قلبي و اختلال در پمپاژ خون توسط قلب شود.
اگر فشار خون بالا درمان شود، از خطر ابتلا به حملات قلبي کاسته خواهد شد. فشار خون بالا از ابتدايي ترين عوامل بروز بيماري هاي قلبي و سکته است. طبق آمارهاي جهاني، از هر 5 مورد نارسايي قلبي در زنان، 3 مورد به دليل کنترل نکردن فشار خون بالا ايجاد مي شود. فشار خون بالا به کليه ها آسيب مي رساند و موجب نارسايي کليوي، سکته مغزي، حمله قلبي و بيماريهاي مرگبار ديگري مي شود. همچنين، افرادي که علاوه بر فشار خون بالا به بيماري ديابت مبتلا هستند به مراتب بيشتر از سايرين به نارسايي کليوي و سکته مغزي دچار مي شوند.
علاوه بر اندازه گيري فشار خون، ممکن است بنا به تشخيص پزشک، برخي بررسي هاي تشخيصي ديگر براي تعيين علت ابتلا به فشار خون بالا يا بررسي عوارض و آسيب هاي احتمالي آن لازم باشد. اقدامات درماني با توجه به ويژگي هاي هر فرد تعيين خواهند شد و ممکن است شامل کم کردن وزن، ترک دخانيات، برنامه ورزش مناسب و تغيير شيوه زندگي براي کاهش استرس باشند.
در صورتي که اقدامات غير دارويي اثر نداشته باشند، با استفاده از داروهاي ضد فشار خون مي توان فشار خون را پايين آورد. اين داروها بايد بطور مستمر و تحت نظر پزشک مورد استفاده قرار گيرند.
اگر فرد علاوه بر فشار خون بالا به بيماري ديگري نيز مبتلا باشد، به عنوان مثال به ديابت نيز مبتلا باشد درمان دارويي فشار خون بالا از همان ابتداي تشخيص شروع خواهد شد.
افراد مبتلا به فشار خون بالا بايد براي بررسي پيشرفت بيماري يا تعيين ابتلا به عوارض احتمالي از طريق بررسي هاي زير با فواصل زماني خاص مراجعه کنند:
-اندازه گيري فشار خون، معاينه قفسه سينه، معاينه چشمها که با دستگاه مخصوصي انجام و وضعيت عروق شبکيه چشم نيز بررسي مي شود. فشار خون بالا مي تواند موجب آسيب عروق شبکيه شود. فعاليت الکتريکي و ريتم قلب توسط الکتروکارديوگرام(ECG) يا نوار قلب بررسي مي شود. آزمايش خون جهت اندازه گيري ميزان کلسترول و قند خون نيز حائز اهميت است. ميزان بالاي کلسترول و قند خون، خطر ابتلا به بيماري هاي قلبي را افزايش مي دهد. آزمايش ادرار نيز براي بررسي وضعيت کليه ها اهميت دارد. راديوگرافي قفسه سينه در بررسي عوارض قلبي بيماري مورد استفاده قرار مي گيرد.
در سال هاي اخير کنترل خانگي فشار خون در خانواده هاي ايراني صورت مي گيرد. شناخت انواع فشارسنج هاي موجود و طريقه صحيح اندازه گيري فشار خون مي تواند به انجام درست اين امر کمک کند.
فشارسنج پزشکي وسيله اي است که از آن براي اندازه گيري فشار سيستولي و فشار دياستولي خون استفاده مي شود. فشارسنج پزشکي انواع و اقسام بسياري دارد اما دو نوع فشار سنج جيوه اي و فشار سنج عقربه اي آن در ايران بيشتر کاربرد دارند.
اخيرا فشارسنج ديجيتالي و فشار سنج پزشکي اتوماتيک نيز به بازار ايران عرضه شده اند که به دليل عدم آگاهي از نحوه استفاده صحيح از اين دستگاه ها و برخي اشکالات فني استفاده از آنها توصيه نمي شود. اين دستگاه ها شامل يک نوع بازوبند است که توسط لوله اي به قسمت الکترونيکي دستگاه وصل مي شود. با فشار دادن دکمه اي روي قسمت ديجيتالي دستگاه، بازوبند شروع به باد شدن مي کند تا به يک سطح معيني برسد. سپس بطور اتوماتيک باد آن مي خوابد. در بازوبند يک گيرنده خاص الکترونيکي وجود دارد که نسبت به نبض حساس است و ميزان فشار خون را روي صفحه نمايشگر نشان مي دهد.


به همت : زهرا سلیمانی
0
0
0
0 نفر

0 نظر

اطلاعات
برای ارسال نظر، باید در سایت عضو شوید.