تغذيه: ید آری یا خیر؟

18 آبان 1389   maryam.pourmohammadi   بهداشت و درمان, تغذیه   0 نظر   408 بازدید   |

همه نوزادان‌ 3 تا 5 روز بعداز تولد بايد مورد آزمايش تيروئيد قرار گيرند
كم‌كاري مادرزادي تيروئيد
تيروئيد غده كوچكي در قسمت پايين و جلوي گردن است كه وظيفه اصلي آن ترشح هورموني به نام «تيروكسين» در بدن است؛ اين هورمون كه گيرنده‌هاي آن در تمام سلول‌هاي بدن وجود دارد، نقش مهمي در سوخت و ساز سلول‌هاي مختلف و رشد بدن بخصوص رشد و تكامل مغز دارد و در صورتي كه به هر دليلي توليد نشود يا توليد آن كم و به شكل غيرطبيعي باشد، عوارض مختلفي در تمام بدن پديدار ‌مي‌شود.
دكتر حسن نبوي، فوق‌تخصص غدد و متابوليسم در اين باره به «جام‌جم» مي‌گويد: كم‌كاري مادرزادي تيروئيد يكي از علل مهم قابل پيشگيري عقب افتادگي ذهني در نوزادان است كه ميزان بروز آن در جهان يك در هر 3000 تا 4000 تولد زنده برآورد شده است، اما با توجه به پژوهش‌هاي انجام گرفته، ميانگين بروز اين بيماري در كشور ما يك در هر 1000 تولد زنده تخمين زده مي‌شود. استان كردستان با شيوع حدود يك در هر 455 تولد زنده بالاترين شيوع در كشور را دارد. كم‌كاري مادرزادي تيروئيد در نوزادان دختر 2 برابر بيشتر از نوزادان پسر شايع است...



علت‌ها

دكتر نبوي مي‌گويد: يكي از دلايل اصلي كم‌كاري مادرزادي تيروئيد، كمبود يد است، ولي با توجه به اين كه در حال حاضر در بسياري از كشورها ازجمله كشور ما به نمك مصرفي، يد اضافه مي‌شود شايع‌ترين علت اين بيماري در بدو تولد، علل ژنتيكي، تشكيل نشدن غده تيروئيد يا عدم ترشح هورمون‌هاي آن به دلايلي چون كمبود آنزيم‌هاي سازنده هورمون، كم‌كاري تيروئيد مادر در دوران بارداري يا درمان بيشتر از حد هيپرتيروئيدي مادر است.

نشانه‌ها

اين عضو هيات علمي دانشگاه علوم پزشكي كردستان معتقد است: علائم و نشانه‌هاي بيماري در دوران نوزادي و اوايل شيرخوارگي بسته به علت بيماري، شدت آن و مدت زمان كمبود هورمون تيروئيد قبل از تولد، متغير است كه ازجمله اين علائم مي‌توان به تولد بعد از هفته 42 حاملگي، يرقان (زردي) طولاني‌مدت، ادم در نوزادان، مكيدن ضعيف و شير نخوردن كافي، اتساع شكم، كبودي در انگشتان، مشكل تنفسي، وزن نگرفتن، كاهش دفعات دفع مدفوع و كاهش فعاليت‌هاي نوزاد اشاره كرد.

دكتر نبوي مي‌افزايد: در سنين بالاتر، دهان شيرخوار به دليل بزرگي زبان باز مي‌ماند، چشم‌ها بيش از حد طبيعي فاصله دارند، صورت پف آلوده و دندان‌ها ديرتر از زمان معمول پديدار مي‌شوند و در موارد شديد كه به بيماري كرتنيسم مشهور است اختلالات رشدي، نورولوژيك و عقب ماندگي شديد ذهني مادام‌العمر به وجود خواهد آمد.

تشخيص

دكتر نبوي مي‌گويد: حدود 90 درصد نوزادان مبتلا به اين بيماري قبل از مرخص شدن از زايشگاه، علائم و نشانه‌هاي بسيار كم داشته يا حتي فاقد علائم باليني هستند و فقط توسط آزمايشات غربالگري شناسايي مي‌شوند؛ هر چه زمان تشخيص بيماري به طول بينجامد عوارض ايجاد شده بيشتر مي‌شود، به طوري كه هر ماه تشخيص ديرتر با كاهش ضريب هوشي حدود 10 ـ 5 نمره همراه است. به عبارتي كودك 6 ماهه با كم‌كاري مادرزادي تيروئيد ضريب هوشي 80 ـ 70 داشته كه عقب مانده شديد و دائمي خواهد بود.

اين استاديار دانشگاه مي‌افزايد: تمام نوزادان در روزهاي 3 تا 5 بعد از تولد بايد در مراكز بهداشتي - درماني غربالگري شوند تا اگر به اين بيماري مبتلا باشند با درمان بموقع از عقب‌ماندگي ذهني آنان پيشگيري شود.

وي مي‌گويد: آزمايش غربالگري مذكور گرفتن چند قطره خون از پاشنه پاي نوزاد است كه ساده و بي‌خطر بوده و نتيجه آن نيز 48 ساعت بعد مشخص مي‌شود و در صورت وجود بيماري، بلافاصله اقدامات درماني براي نوزاد آغاز مي‌شود.

درمان

دير شروع كردن درمان اين بيماري موجب صدمات جبران‌ناپذير در نوزاد مي‌شود. دكتر نبوي آگاهي خانواده‌ها در ارتباط با اين بيماري را عامل مهمي در درمان به موقع و موفق آن مي‌داند و با تاكيد بر اين كه در زماني كه عقب ماندگي ظاهر مي‌شود اقدامات درماني كم‌فايده است، مي‌افزايد: بهترين زمان درمان اين بيماري روزهاي اول تولد بخصوص تا 6 هفتگي است كه خوشبختانه چون براي درمان اين بيماران داروهاي مناسب در كشور موجود است با مشكل خاصي مواجه نيستيم.

سعيد كريمي / جام‌جم
0
0
0
0 نفر

0 نظر

اطلاعات
برای ارسال نظر، باید در سایت عضو شوید.