وظیفه خرک در سازهای سیمی ایجاد تکیه گاهی برای سیمها و همچنین انتقال لرزش سیمها به دیگر المانهای ساختاری در ساز است تا صدا به محیط اطراف فرستاده شود.
شرح مسئله
بیشتر سازهای سیمی از طریق اعمال انرژی به سیمها که باعث لرزش آنها می شود، تولید صدا می کنند. ولی صدایی که از خود سیمها به تنهایی ایجاد می شود بسیار ضعیف است، زیرا آنها با لرزش خود فقط حجم کوچکی از هوا را جابجا می کنند. به این ترتیب لازم است که صدای حاصله از سیمها با مقاومت هوای اطراف تنظیم و مطابقت داده شود، این کار با انتقال این لرزش ها به سطوح بزرگتری که قادر باشند حجم بیشتری از هوا را جابجا کنند، انجام می شود (و به این ترتیب صدای بلندتری ایجاد می شود)...



برای این منظور باید به ترتیبی عمل شود که در آن علاوه بر اینکه به سیمها اجازه ارتعاش آزادانه داده می شود، ارتعاشات تولید شده نیز به طور موثری به یک سطح بزرگتر هدایت شود. خرک یکی از ابزارهای رایج و مرسوم برای انجام این کار است.
جایگاه و مکان قرار گیری خرک
معمولا خرک عمود بر سیمها و سطح بزرگتر قرار می گیرد(تقریبا سیم ها و سطح بزرگتر نسبت به هم موازی هستند). کشش و تنش سیمها، خرک و همچنین سطح زیرین آن را به سمت پایین فشار می دهد. برای اینکه آن سطح بزرگتر نسبت به صدا واکنش بیشتری نشان بدهد، معمولا به یک محفظه یا اتاق صدا متصل می شود (یک محفظه توخالی مانند بدنه ویالون یا گیتار) که این محفظه به تقویت صدا کمک می کند. با توجه به نوع ساز سیمی، سطحی که خرک برروی آن قرار می گیرد ممکن است از جنس چوب باشد، همانند سطح رویی یک ویالون یا گیتار؛ یا ممکن است از پوست گوساله یا پلاستیک باشد، مانند بانجو (نوعی تار)؛ یا از جنس فلز باشد، مانند انواع بخصوصی از سازهای رزوفونیک؛ یا از هر جنس ماده که بتواند به راحتی با سیم ها مرتعش شود.
ساختار خرک
خرک ها معمولا شامل یک تک قطعه معمولا از چوب هستند که بین سیم ها و سطح منعکس کننده صدا قرار می گیرند. خرک ها می توانند شامل چند بخش نیز باشند. یک نوع معمول، خرکی است که به یک سطح حمل کننده که سیم ها برروی آن قرار می گیرند متصل می شود، این سطح زین نامیده می شود. این سطح معمولا از جنسی سخت تر از جنس خرک ساخته می شود، همانند استخوان، عاج، پلاستیک فشرده یا فلز. یک گیتار کلاسیک از زینی استفاده می کند که به طور آزادانه بر خرک چوبی قرار می گیرد و توسط فشار سیمها در آنجا نگه داشته می شود. برروی سطح زین (به خصوص در مورد سیم های سه لایه) شیارهایی وجود دارد که از جابجایی آنها در زمان نواختن های شدید جلوگیری می کند. یک نوع دیگر از خرک های چند بخشی وجود دارد که در ساز هایی معمول است که صفحه صدای آنها نسبت به سطوح مسطح، خمیده تر است. ساز هایی از این نوع، همانند گیتارهای قوسی شکل یا مندولیدن ها، اغلب دارای خرکی هستند که شامل یک پایه و یک زین مجزا است که می توانند از نظر ارتفاع تنظیم شود.
نحوه عملکرد خرک
خرک می بایست ارتعاشات را به صفحه صدا یا هر سطح تقویت کننده دیگر، انتقال دهد. این کار توسط خرک به این صورت انجام می شود: زمانی که سیمها به ارتعاش در می آیند، خرک با دوبرابر سرعت نوسان سیم در امتداد سیم شروع به حرکت و خمش به سمت عقب و جلو می کند. این امر باعث می شود که صفحه صدا با فرکانسی مشابه با فرکانس حرکت موجهای سیم و صدا، شروع به لرزش و نوسان کند.
خرک ها برای نگه داشتن سیمها در یک ارتفاع مناسب بالاتر از صفحه یا دسته انگشت گذاری در ساز طراحی شده اند. ارتفاع مناسب و ایده آل خرک در حدی است که بتواند یک زاویه کافی به سیم ها بدهد تا بتوانند نیروی مناسبی را به سمت پایین وارد کنند. علاوه بر آن این ارتفاع باید در حدی باشد که سیمها به قدر کافی به دسته انگشت گذاری نزدیک باشند تا نگه داشتن سیمها راحت انجام شود. ارتفاع خرک می تواند ثابت یا قابل تغییر باشد.
خرک علاوه بر نگه داشتن سیمها و انتقال ارتعاشاتشان، فاصله سیمها نسبت به هم را نیز کنترل می کند. این کار به کمک شیارهای کم عمقی که برروی خرک یا زین آن وجود دارد، انجام می شود. سیمها درون این شیار ها قرار می گیرند و به این ترتیب در یک وضعیت افقی مناسب نگه داشته می شوند.
شیطانکی که در ساز در انتهای مقابل خرک یا سیم گیر قرار دارد (به طور معمول در جایی که محفظه گوشی های تنظیم به دسته ساز وصل می شود)، وظیفه حفظ فاصله مناسب سیمها نسبت به هم را در انتهای دیگر ساز بر عهده دارد.
باید احتیاط نمود که به زین چسب زده نشود، زیرا باعث خفه کردن انتقال لرزش بین سیمها و بدنه گیتار و خاموش شدن صدای گیتار خواهد شد.

به همت: مریم میری
NoteAhang Journal
0
0
0
0 نفر

0 نظر

اطلاعات
برای ارسال نظر، باید در سایت عضو شوید.