كلوت‌ها زيباي خفته كوير

29 شهریور 1388   nedakeshavarz   فتوگالری, روایت مصور, گردشگری   0 نظر   864 بازدید   |

كَلوت را پايتخت كوير لوت مي‌دانند. شاهكاري است از باد، خاك و آب. بدون هيچ تصوري خويش را در جاده‌اي مي‌يابي كه عظمت ساختمان‌هايش تو را به سكوت وا مي‌دارد...

چيزي به شب نمانده و راننده تمام تلاشش را بكار مي‌گيرد تا تو غروب خورشيد را در كلوت‌ها و روي بزرگترين برج‌هاي اين شهر به تماشا بنشيني. كلوت‌هاي ايران بزرگترين عارضه دنيا است و چنان مسحور خويشت مي‌كند كه ناخداگاه هيچ پايي براي برگشتن نداري. آنجا هيچ گياهي نمي‌رويد و اساسا هيچ موجود زنده‌اي وجود ندارد. در شهر كلوت‌ها حتي باكتري‌ها حق حيات ندارد. شهري پر از ساختمان هاي كوتاه و بلند.

كلوت ها در اثر فرسايش آبي و بادي در طي هزاران سال شكل گرفته اند. نمي‌داني شايد واردسياره‌اي ديگر شده‌ای. اين حسي است كه تك‌تك همراهانت با خو دارند. در شهر كسي را نمي‌يابيم نه كه ساكنانش نباشند نه، شايد خيابان‌ها و كوچه‌ها را خلوت كردند تا تو دمي را به دور از هياهوي اين شهر بزرگ به آرامش بنشيني. هرچه هست حس شهري مرده را به تو نمي‌دهد. سراسرش سكوت است و آرامش. اصلا کویر همراز سکوت است. رازي ناشناخته كه تو را به سوي خويش مي‌كشاند. راز مي‌شوي. رمز مي‌شوي. يگانه مي‌شوي. آخرش هم بدون جواب مي‌ماني.

كلوت‌ها زاده بادند و کویر. آنها از حركت باد در دل نرم خاك كوير كه در طول ساليان سال شكل گرفته. نم باران اگر بر تن خشك كوير باريده، خاك‌هاي تل شده بر گرد سنگي را بر هم استوار كرده و سازه‌اي را به وجود آورده كه گويي بنايي خشتي از تمدني متعلق به ماقبل تاريخ پيش رويت بارو زده‌است.

مي‌گويند هر باراني كه بر كوير لوت مي‌بارد، صورتي تازه براي هر كلوت مي‌سازد و شايد گردشگري كه در سفر نخستين كلوتي را چون ستاره‌اي به نام خود زده، در سفر بعدي ستاره خويش را نيابد. در معماري زيباي کلوت‌ها عامل ديگري هم دست داشته‌است. رودي به نام «شور». رودي که در اعماق خشک ترين مناطق ايران جاري‌است. شايد که رود نيست، اشک دل نرم کوهستان‌هاست که تن شور لوت را مي‌شويد و پيش مي‌رود. برای همین هم رود شور می نامندش. براي سيراب کردن لوت کافي نيست، تنها آبي به لب خشک و ترک خورده‌اش مي‌زند و مي‌گذرد و به جايي مي‌رسد که يک پارچه نمک مي‌شود. رود شور، تنها رود دايمي است كه در اعماق كوير لوت جريان دارد و در طول سال پرآب است. اين رود از كوه‌هاي شمال غرب بيرجند سرچشمه مي‌گيرد و 200 كيلومتر مسير پرپيچ و خم را در كوير لوت مي‌پيمايد و سرانجام به كوه نمك "سريا" و معدن نمك "شهداد" ختم مي‌شود. آب اين رودخانه بسيار شور است و هر چه به چاله مركزي لوت نزديك‌تر مي‌شود بر اثر گذشتن از بسترهاي شور و نيز تبخير شدن آب غلظت املاح در آن به حدي زياد مي‌شود كه در كناره‌هاي قسمت پاييني تا كيلومترها اثري از گل و گياه ديده نمي‌شود و قبل از رسيدن به معدن نمك به علت بالا رفتن غلظت نمك مثل ماست مي‌شود، عليرغم خشكسالي‌هاي اخير جريان آب در رود شور متوقف نشده است.

 گذرگاه تاریخ

 شهر افسانه‌اي كلوت گذرگاه تاريخ نيز بوده‌است. جاده ادويه از هند رو به سوي ايران می کشانده پس از گذشتن از كلوت‌ها سر به سوي شمال خراسان مي‌نهاده‌است. اما براي رفتن به بزرگترين شهر كلوخي دنيا هم‌مجوز مي‌خواهي هم راه بلد. آنقدر اين شهر بزرگ‌ است و ساختمان‌هايش شبيه به هم كه گمشدنت حتمي‌است. علاوه بر اينكه اگر بدون مجوز وارد اين شهر شوي مجرم محسوب مي‌شوي. برای همین سازمان ميراث فرهنگي و گردشگري کرمان مسيري را براي بازديد توريست ها و جهانگردان آماده كرده‌ تا سكوت كويري را در اين شهر به تماشا بنشني كه به خيالی بيش نمي‌نمايد. براي كسب اطلاعات بيشتر كافي است با روابط عمومي سازمان ميراث فرهنگي، صنايع‌دستي وگردشگري كرمان تماس بگيريد. كلوت از واژه هاي كوير و لوت تشكيل شده و معني خاصي ندارد. اما اين عوارض طبيعي در نوع خود در دنيا بي نظيرند . گرمترین منطقه این کویر را گندم بریان می نامند. در منطقه گندم بريان، گرماي هوا در تابستان به حدي مي رسد كه سبب برشته شدن گندم مي شود. اين محل از گرم ترين نقاط كره زمين است . مصالح مورد مصرف در شهر لوت ها فقط و فقط خاك است باد و آب . هيچ بنايي حق ندارد براي هميشه به یك شكل بماند . اينجا راكد بودن و مرداب وار زندگي معنا ندارد .اين قانون باد و آب است كه دراين شهر وضع كرده و به مرور چهره شهر را تغيير مي دهند. لوت مركزي، مشخص ترين واحد جغرافيايي است كه در آن نمونه هاي كامل انواع مختلف عوارض بياباني از قبيل نمكزار، تپه هاي شني، ريگزارها و از همه مهمتر كلوت ها ديده مي شوند. پست ترين نقطه داخلي ايران در مشرق معدن نمك با ارتفاع 86 متر از سطح دريا در كوير لوت واقع شده كه گرم ترين نقطه ايران نيز در همين منطقه محسوب مي شود و به گفته برخي كارشناسان گرم ترين نقطه كره زمين نيز محسوب مي شود . آنها حتی این نقطه را گمتر از "دره مرگ" آمريكا ، بيابان ليبي و "ربع الخالي" عربستان توصیف می کنند.

 پيش مي‌روي. همرنگ كوير مي‌شوي. هيچ صدايي شنيده نمي‌شود. همراهانت هم مثل تو سكوت كردند. لبريز رمز و راز كوير شده‌اند. تنها صدايي كه مي‌آيي آهنگ هاي انتخابي راديو پيام است اما اينجا آوازه‌هاخوان‌ها هم سكوت مي‌كنند. براي لحظه‌اي امواج راديويي قطع مي‌شود. امواج‌هاي عصر ارتباطات در اين شهر كه مي‌رود تا شهره جهاني يابد كم مي‌آورند. سكوت است و سكوت. لبريز حسي ناشناخته مي‌شود. دوست داري تا ابديت همراهيت كند. غروب شده‌ و سوسوي ستاره‌ها آسمان كويري را آذين بسته‌است. همان آسمان سحرانگيزي كه امروز در بسياري از شهرها خيالي بيش نيست. هوا كم‌كم تاريك مي‌شود و ساختمان‌هاي شهر شولاي سياه شب را به تن مي‌كند اما نه وهم‌انگيز. شاخه‌هاي پيچ در پيچ ستاره‌‌ها سر به زمين مي‌سايند و تو مي‌تواني به راحتي زيباترين الماس‌هاي شب را بچيني و به سوغات ببري. همين كه از شهر بيرون مي‌آيي حس كسي را داريي كه صدايي و مزاحمي يك خواب خوش را از تو گرفته‌است. تمام تلاشت را مي‌كني تا تصاويري از اين شهر و احساسش را در ذهنت حك كني اما تو را از خواب بيدار كرده‌اند.

کی میاد بریم ستاره چینی؟

جاده كويري را مي‌شكافي و 200 كيلومتر از شهر افسانه‌اي دور مي‌شوي. تا شبي را در ميان منظومه‌اي از ستاره‌هاي كويري به صبح برساني.

 كمپ كويري شهداد از 36 آلاچيق مدور گنبدي شكل بسيار زيبا تشكيل شده كه در مركز آنها يك سالن اجتماع بزرگ از برگ هاي درختان و نخل ساخته شده است. كمپ بصورت شمالي- جنوبي ساخته شده و در بين چندين كلوت قرار گرفته تا از گزند باد و توفان هاي شن در امان باشد.زيبايي كمپ در شب دوچندان است. محوطه كمپ با چراغ هايي تزيين شده است كه روشنايي اين چراغ ها زيبايي خاصي به آلاچيق ها بخشيده است. آلاچيق‌هايي سطح سيماني و ديواره‌ها و سقف چوبي دارد و به امكاناتي چون برق و سرويس بهداشتي مجهز است. اين كمپ با 40 نفر ظرفيت در حاشیه غربی کویر لوت در قرار دارد.

اینجا ستاره ها آنقدر نزديكت می شوند كه صداي نبض‌شان را مي‌شنوي. ميان گويي شيشه‌اي از ستاره‌قرار گرفته‌اي. آويز گوش‌هايت شده‌اند تا فردایی روشن را در گوشت زمزمه کنند. در محوطه باز كمپ نيمكت‌هاي گذاشتند در زير ستاره‌ها. نه، در كنار ستاره‌ها كه با نخ‌هاي نامريي به زمين رسيده‌اند. چند خانواده ديگر هم ميهمان كوير‌اند. همه ايراني نيستند. چند خانواده ی اروپايي هم دل به سكوت كوير داده‌اند. كوير ميزبان ناشناخته مهرباني‌است.

 اگر قصد سفر به لوت را دارید به یاد داشته باشید که بهترین زمان برای بازدید از لوت در اواخر فصل پاییز است. هواي ديدن لوت و شهداد و کلوتها اگر به سرتان زد يا با تورهاي طبيعتگردي همراه شويد، يا سراغ سازمان ميراث فرهنگي و گردشگري کرمان برويد و راهنمايي بگيريد. روابط عمومي سازمان ميراث فرهنگي و گردشگري كرمان با يك تماس تلفني (7-2816504-0341) نقشه و اطلاعات مربوط به كوير‌هاي كرمان را در اختيار شما قرار مي‌دهد.

از کویر آمده ها بغض سفالی دارند

 دل کندن از ستاره ها سخت است. آن هم با مسافر کوچولوهای دوست داشتنی که خویش را از هفت آسمان به زمین کشانده اند تا دمی تو همراز خویش کنند.

 اما براساس برنامه ریزی که داریم نمی توانیم شب را اینجا با لالایی ستاره ها به صبح برسانیم. بنابراین هرکس برای ساعتی که وقت دارد به گوشه ای می رود تا او باشد و کهکشان ستاره ها. بعد هم شب ِ ستاره پوش را به مهمانان سرزمین های دور می سپاریم و برمی گردیم.

 زهراكشوري/ سایت رسمی مجید اخشابی

 

0
0
0
0 نفر

0 نظر

اطلاعات
برای ارسال نظر، باید در سایت عضو شوید.