عیادت از بیمار یکی از فضائل اخلاقی و نشانه‌های اخلاق حسنه می‌باشد که در دین اسلام نیز به آن تأکید فراوان شده است. در واقع، عیادت بیمار جزو حقوق مسلمانان بر یکدیگر محسوب می‌شود و لازم است نسبت به ادای آن خود را موظف بدانند. از طرفی دیگر، این رفتار نیک اخلاقی مورد رضایت خداوند بوده، نقش بسزایی را در تحکیم روابط انسانی و صمیمیت و اخوت ایفا می‌کند.

اهمیت عیادت در احادیث دینی
امیـر مـؤمنـان صلوات الله علیه، درباره اهمیـت عیـادت مریض نسـبـت بـه دیگر اعمال نیک چنین می‌فرماید:
«مِنْ أحْسَنِ الْحَسَناتِ عِیادَةُ الْمَریضِ»
از جمله نیکوترین اعمال انسان، عیادت مریض است.

امام صادق (ع) جایگاه عیادت از مریض را در پـیـشگاه خدای متعال، چنین توصیف می‌کند:
روز قیـامـت بـنده مـؤمنـی بـه سـوی خـدای تعـالی نـدا سر می دهـد و حسـابـش بـه شـکل آسـانـی انجام می پذیرد. آنگاه خداوند خطاب به او می فرماید: ای مؤمن، چه چیز تو را مانع شد هنگامی که مریض بودم به عیادتم نیایی؟ او می گوید: تو پروردگار من هستی و من بـنده تو هستم، تو زنده و پایداری و درد و ناراحتی به تو اصابت نمی کند، خدای عزّوجلّ می فرماید: کسی که مؤمنی را عیادت کند، مرا عیادت کرده است، سپس می فرماید: آیا فلانی پسر فـلانی را می شناسی؟ می‌گوید: بلی، خداوند می‌فرماید: چه چیز تو را مانع شد که او را در هـنـگام بیماری‌اش عیادت نکنی؟ همانا اگر او را عیادت می‌کردی مرا عیادت کرده بودی و مرا نـزد وی مـی‌یـافـتـی، آنـگاه اگر از مـن درخواست برآوردن حاجتی را داشتی، برایت برآورده ساخته، آن را ردّ نمی کردم.

آداب صحیح عیادت از بیمار و اهمیت آن

وظایف عیادت‌کننده
برخی از وظایفی که بر عهده عیادت‌کنندگان است به شرح زیر می‌باشد:
دعا: امیدوار کردن بیمار به لطف و رحمت خداوند می‌تواند دیدگاه او را نسبت به بیماری تغییر دهد. همانطور که واضح است، سلامتی واقعی و شفای کامل به دست خداست و چه دعایی بهتر و مؤثرتر از دعای عیادت‌کنندگانی است که برای رضای خدا به دیدار بیمار می‌روند. تأثیر دعای عیادت‌کننده برای بیمار در این حدیث از امام کاظم (ع) آمده است که می‌فرماید: «هـر زمـان کـه یـکی از شما بیمار شد، به مردم اجازه دهد تا به دیدارش بیایند؛ زیرا کسی (از عیادت کنندگان) نیست مگر آنکه دعای اجابت شده ای (برای بیمار) در پیشگاه خدا دارد».

همدردی:هـمـدری بـا مسلمانی که بیماری و درد و رنج وجودش را فرا گرفته، از وظایف مهم عیادت‌کننده به شمار می‌رود و در همین راستا، پیامبر اکرم (ص) نیز می‌فرماید: همانا مؤمنان در مهربانی و عطوفتشان به یکدیگر همانند یک پیکرند که وقتی عضوی از آن به درد آید، سایر اعضا را به همدردی در تب و بیداری شب فرامی‌خواند. این بیان پیامبر یادآور شعری زیبا از سعدی است که برگرفته از همین جدیت نبوی می‌باشد:
«بنی آدم اعضای یکدیگرند .... که در آفرینش ز یک گوهرند
چو عضوی به درد آورد روزگار .... دگر عضوها را نماند قرار
تو کز محنت دیگران بی غمی ...... نشاید که نامت نهند آدمی»

هدیه: عیادت‌کننده با هدیه خود، حتی اگر ناچیز باشد، صفا و صمیمیت قلبی‌اش را به بیمار نشان می‌هد و او را از حال افسردگی و رنج خارج می‌کند. اهیمت هدیه دادن به بیمار نیز در این روایت از امام صادق (ع) به چشم می‌خورد: «یکی از یاران امام می‌گوید: ما به عیادت یکی از دوستان ایشان که مریض بود، می‌رفتیم در بـین راه  آن حضرت با ما برخورد کرد و فرمود: کجا می‌روید؟ گفتیم: به عیادت فلانی می رویـم، فـرمـود: بـایستید، چون ایستادیم، فرمود: آیا قدری سیب، گلابی، بالنگ یا اندکی عطر و عود به همراه دارید؟ گفتیم: چیزی از این‌ها را با خود نداریم، فرمود: آیا نمی‌دانید که مریض به خاطر آنچه که برایش می‌آورند، خوشحال می‌شود».

دلجویی: پرسیدن حال بیمار و دلجویی از او موجب آرامش خاطر و تسکین دردش خواهد بود. اهمیت ایم موضوع نیز در حدیث دیگری از پیامبر اسلام (ص) نمایان است: «کـمال عـیادت مریض در آن است که دست خود را برسر یا پیشانی او قرار داده، حالش را بپرسی و اینکه شب را چگونه تا صبح و صبح را چگونه تا شب گذرانده است».

اطعام مریض: از آنجایی که بیماری موجب ضعف و ناتوانی فرد در انجام کارهای شخصی‌اش می‌شود؛ لذا اطعام وی و خودداری از خوردن غذایی در نزد وی از جمله وظایف پسندیده‌ای می‌باشد که در پیشگاه خدای تعالی پاداش بسیار بزرگی دارد. این کار نیز در روایت ماندگار از پیامبر اسلام (ص) چنین توصیف شده است: «هر کس، بـیماری را طبق خواسته‌اش اطعام کند، خداوند با میوه‌های بهشت از او پذیرایی خواهد کرد». ایشان همچنین عیادت‌کننده را از خوردن چیزی _به ویژه اگر برای مریض ضرر داشته باشد_ در نزد مریض نهی فرمود؛ چراکه این کار موجب از میان رفتن پاداش عیادتش می‌شود.


زمان مناسب عیادت
از آنجایی که آرامش و استراحـت از جمله نیازهای اولیه و مهم یک فرد بیمار به شمار می‌رود؛ بنابراین، کاهش زمان دیدار و عیادت از مریض امری مهم بوده و در بهبودی‌اش تأثیر قابل توجهی خواهد داشت. حضرت امیر (ع) در این باره می‌فرماید: «هـمـانـا پـاداش عـیـادت‌کننده‌ای در پیشگاه خدا بیشتر است که هنگام عیادت از برادر دینی‌اش، اندکی نزد او بنشیند، مگر آنکه خود بیمار آن را دوست داشته و از او بخواهد که زمان بیشتری را در کنارش باشد». 

1
1
0
1 نفر

2 نظر

  1. سلام مطالب قرار داده شده کامل درست وبه جا بود مخصوصا احادیث و روایات از اءمه ی معصومین ع الهی الهی هیچ بنده ای دچار بیماری نشود به حق بزرگیش ،سپاس بیکران از زحمات وحضورتان ،سلامت وپاینده باشید خانم اخوان عزیز
  2. نقل قول: azadvari01
    سلام مطالب قرار داده شده کامل درست وبه جا بود مخصوصا احادیث و روایات از اءمه ی معصومین ع الهی الهی هیچ بنده ای دچار بیماری نشود به حق بزرگیش ،سپاس بیکران از زحمات وحضورتان ،سلامت وپاینده باشید خانم اخوان عزیز

    سلام دوست عزیز... ممنون از لطف شما
پیام سیستم
برای ارسال نظر، باید در سایت عضو شوید.