موسیقی مذهبی
براساس نوشته های هرودوت مورخ یونانی، مغان هخامنشی بدون همراهی ساز با نای سرودهای مذهبی می خواندند و از این نظر، نه مثل سرود خوانان بابلی و آشوری بودند و نه تحت تأثیر اقوام سامی، موسیقی این سرودها صرفاً موسیقی آوازی بود نه موسیقی سازی.
مشاهده می کنید که پرهیز از استفاده از ساز و آلات در موسیقی مذهبی از ادوار گذشته تاریخی وجود داشته و اثرات آن تا به امروز به چشم می خورد. مسئولیت اجرای سرودهای مذهبی با موبدان خوش آواز بوده و به قول استرابو دانشمند یونانی این نغمه ها منحصر به مفاخر پهلوانی و مناجات با یزدان بوده است. شایان ذکر است که امروزه بازمانده هایی از این آئین کهن هنوز هم در فرهنگ ایران دیده می شود. هرودوت همچنین می نویسد: ایرانیان برای قربانی در راه خدا و مقدسات خود کشتارگاه و آتشکده ندارند و بر قبور مردگان شراب نمی پاشند، در عوض یکی از پیشوایان مذهبی حاضر می شود و یکی از سرودهای مذهبی را می خواند.
نگاهی به موسیقی دوران هخامنشیان

اما در دوران هخامنشی موسیقی نوع دیگری هم موجود بوده است. یکی از انواع دیگر، موسیقی رزمی یا جنگی بوده است. گزنوفون دیگر مورخ یونانی در کتاب سیروپیدیا می نویسد: کوروش کبیر به عادت دیرینه، در مواقع حمله به ارتش آشور سرودی را آغاز کرد و سپاهیان او با صدای بلند آنرا خواندند و بعد از پایان سرود آزادمردان با قدم های مساوی و منظم به راه افتادند. کوروش برای حرکت سپاه دستور داد سربازان با شنیدن صدای شیپور قدم بردارند و حرکت کنند، زیرا صدای شیپور علامت حرکت است. این سروده ها برای برانگیختن حس شجاعت و دلیری سربازان اجرا می شد و گزنوفون اضافه می کند که کوروش از کشته شدن سربازان طبری و طالشی مغموم شد و برای مرگ سربازان مازندرانی و طالشی سرودی خواند و این همان سرودی است که در ادوار بعد در مراسم موسوم به مرگ سیاوش خوانده می شد.
این مراسم هنوز هم در بین بسیاری از طوایف ایرانی وجود دارد و به نام سوگ سیاوشان یا سووشون معروف است و بقایای این آئین قدیمی حتی در مراسم آئینی ایران بعد از اسلام نیز دیده می شود.
از دوران هخامنشی سازهای باقی مانده است که از آن جمله می توان به کرنا، نی شیپور، کوس (نوعی ساز ضربی)، درای و سنج اشاره کرد.
در سال 1336 هجری شمسی در کاوش های تخت جمشید در حول و حوش آرامگاه اردشیر سوم هخامنشی یک شیپور فلزی به طول 120 سانتیمتر به دست آمد که شبیه کرنای است. قطر دهنه آن 50 سانتیمتر و جز سازهای جنگی محسوب می شود.
موسیقی مجلسی
اما نوع دیگری از موسیقی به نام مجلسی نیز در آن روزگار مرسوم بوده است. موسیقی مجلسی یا همان بزمی از دیرباز در تمدن ایران وجود داشته است. آوازهای فراغت، سرودهای شادی و سرور در جلسات بزم به کار می رفت و سازهای ویژه و شیوه اجرای خاص خود را داشت.
گزنوفون و هرودوت هر دو از این نوع موسیقی نام برده اند و دیگر مورخ یونانی آتنه در اینباره نوشته است:
در جشن مهرگان که در حضور شاهنشاه هخامنشی برگزار می شد نوازندگان و خوانندگان با اجرای برنامه هایی در مجلس شرکت می کردند و خوانندگان و نوازندگان در آن جشن ها سهم اساسی داشتند.
هرودوت از وجود تعداد زیادی موسیقیدان در عصر هخامنشی یاد می کند و می نویسد که آنها در دربار نیز زندگی می کردند و در روزهای جشن همچون مهرگان، سده، نوروز و... به دربار خوانده می شدند و شادی و سرور برپا می کردند.
گزنوفون نیز می نویسد:
کوروش برای کیاخسار تعدادی از موسیقیدانها را برگزید اسکندر مقدونی از خزانه کوروش 320 فقره اسب و آلات موسیقی را به دست آورد... و جالب اینجاست که در سفرنامه فیثاغورث نیز به مراسم تاجگذاری داریوش اشاره شده است: حدود 360 دختر خنیاگر (نوازنده یا خواننده) به آوازخوانی و نوازندگی می پرداختند.
0
0
0
0 نفر

0 نظر

پیام سیستم
برای ارسال نظر، باید در سایت عضو شوید.